کارهای زیبایی مجاز و ممنوع در بارداری +اکستنشن، مانیکور و پدیکور

در دوران بارداری، بسیاری از زنان تمایل دارند ظاهر و زیبایی خود را حفظ کنند، اما همزمان نگرانی‌هایی درباره ایمنی روش‌های آرایشی و مراقبتی وجود دارد. سوالات رایج شامل این است که: آیا می‌توان اکستنشن مو و مژه انجام داد؟ آیا کاشت یا لاک زدن ناخن و ناخن پا در دوران بارداری بی‌خطر است؟ چه نکاتی در کراتین، پروتئین تراپی، رنگ کردن مو و ابرو اهمیت دارد؟ آیا فیشیال، مزوتراپی، مزونیدلینگ، پروفایلو و لیزر موهای زائد در طول بارداری مجاز هستند یا عوارضی دارند؟

در این مقاله، به‌صورت جامع و مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهیم کدام روش‌های زیبایی در بارداری ایمن هستند، کدام روش‌ها ممکن است خطرناک باشند و چه اقداماتی می‌تواند ریسک‌ها را کاهش دهد. علاوه بر این، نکاتی عملی درباره زمان‌بندی انجام این خدمات، مراقبت‌های لازم قبل و بعد، و روش‌های جایگزین کم‌خطر ارائه می‌شود تا مادران باردار بتوانند با اطمینان و آگاهی کامل هم ظاهر خود را حفظ کنند و هم سلامت خود و جنین را در اولویت قرار دهند.

رنگ کردن مو در بارداری

موها قاب صورت هستند و تغییر در حالت یا رنگ آن‌ها می‌تواند تأثیر شگرفی بر روحیه خانم‌ها داشته باشد. در دوران بارداری، به دلیل افزایش سطح هورمون استروژن، بسیاری از مادران متوجه می‌شوند که موهایشان پرپشت‌تر، براق‌تر و ضخیم‌تر شده است زیرا ریزش طبیعی مو در این دوران متوقف می‌شود. اما برخی دیگر ممکن است با چرب شدن بیش از حد کف سر یا خشکی ساقه مو مواجه شوند. اشتیاق به تغییر ظاهر یا پوشاندن موهای سفید، بسیاری از خانم‌ها را به سمت سالن‌های زیبایی می‌کشاند. اما آیا مواد شیمیایی موجود در محصولات مو برای جنین خطرناک هستند؟ بیایید این موضوع را موشکافانه بررسی کنیم.

آیا رنگ کردن مو در بارداری مجاز است؟

یکی از رایج‌ترین سوالات در مطب‌های زنان و زایمان این است که آیا رنگ کردن مو در بارداری مجاز است یا خیر. برای پاسخ به این سوال باید به ساختار رنگ مو و نحوه جذب آن نگاه کنیم. رنگ موهای دائمی حاوی مواد شیمیایی مختلفی از جمله آمونیاک، پراکسید هیدروژن و رنگدانه‌های مصنوعی هستند. نگرانی اصلی پزشکان این است که این مواد شیمیایی از طریق پوست سر جذب شده، وارد جریان خون مادر شوند و از طریق جفت به جنین برسند. پوست سر انسان دارای شبکه عروقی بسیار غنی است و قدرت جذب بالایی دارد.
تحقیقات علمی نشان داده‌اند که میزان جذب سیستمیک مواد رنگ مو از طریق پوست سر سالم، نسبتاً ناچیز است.

با این حال، احتیاط شرط عقل است. قانون طلایی و پذیرفته شده توسط اکثر انجمن‌های پزشکی این است که در سه ماهه اول بارداری از رنگ کردن مو خودداری کنید. سه ماهه اول زمان حیاتی شکل‌گیری اندام‌های اصلی جنین یا همان ارگانوژنز است. در این دوازده هفته، سیستم عصبی، قلب و اندام‌ها در حال ساخت هستند و جنین بیشترین آسیب‌پذیری را نسبت به عوامل محیطی و شیمیایی دارد. بنابراین پزشکان توصیه می‌کنند که هرگونه ریسک احتمالی، هرچند کوچک، در این دوره حذف شود.

روش های ایمن برای رنگ کردن مو در سه ماهه دوم و سوم

پس از عبور از سه ماهه اول، اگر تمایل به رنگ کردن مو دارید، می‌توانید با رعایت اصول ایمنی خاصی این کار را انجام دهید.
اولین اصل، انتخاب تکنیک مناسب است. روش‌هایی مانند هایلایت، لولایت، آمبره و بالیاژ که در آن‌ها مواد رنگ و دکلره مستقیماً با پوست سر تماس ندارند، بسیار ایمن‌تر از رنگ کردن کامل ریشه تا ساقه هستند. در این روش‌ها، رنگ روی ساقه مو (که بافتی مرده است) قرار می‌گیرد و جذب خونی ندارد. استفاده از کلاه مش یا فویل می‌تواند مانع خوبی برای جلوگیری از تماس مواد با پوست کف سر باشد.
دومین اصل، انتخاب نوع رنگ است. امروزه رنگ‌های بدون آمونیاک و رنگ‌های گیاهی در بازار موجود هستند که بوی تند و بخارات سمی کمتری دارند. آمونیاک ماده‌ای فرار است که باعث باز شدن کوتیکول مو می‌شود اما استنشاق بخارات آن می‌تواند برای مادر آزاردهنده باشد و باعث تهوع یا سردرد شود.
سومین اصل، تهویه مناسب محیط است. اگر در خانه موهایتان را رنگ می‌کنید یا به سالن می‌روید، مطمئن شوید که پنجره‌ها باز هستند و هوا جریان دارد. تنفس هوای آلوده به مواد شیمیایی برای مدت طولانی توصیه نمی‌شود. همچنین زمان ماندن رنگ روی سر را به حداقل برسانید و پس از آن پوست سر را با دقت بشویید تا هیچ باقیمانده‌ای نماند.

اسپری رنگ مو موقت در بارداری

اگر نیاز دارید برای یک مراسم خاص تغییری در رنگ موهایتان ایجاد کنید یا ریشه موهای سفیدتان را بپوشانید، اسپری رنگ مو موقت در دوران بارداری می‌تواند یک گزینه جایگزین عالی و کم‌خطر باشد. این اسپری‌ها صرفاً سطح ساقه مو را می‌پوشانند و به داخل ساختار مو نفوذ نمی‌کنند. همچنین چون نیازی به اکسیدان و واکنش شیمیایی ندارند، مواد مضر کمتری دارند و با اولین شستشو پاک می‌شوند. البته باید مراقب باشید که هنگام اسپری کردن، ذرات آن را استنشاق نکنید و این کار را در فضای باز یا با تهویه مناسب انجام دهید.

کراتین مو در بارداری خطرناک است؟

صاف کردن موها با روش کراتینه یکی از محبوب‌ترین خدمات زیبایی است، اما در دوران بارداری داستان کاملاً متفاوت است. مواد کراتینه سنتی معمولاً حاوی فرمالدهید یا موادی هستند که در اثر حرارت اتو مو، فرمالدهید آزاد می‌کنند. فرمالدهید یک گاز بی‌رنگ با بوی تند است که توسط سازمان بهداشت جهانی به عنوان یک ماده سرطان‌زا شناخته شده است.
حتی اگر روی محصولی نوشته شده باشد “بدون فرمالدهید”، باز هم ممکن است حاوی موادی مثل متیلن گلیکول باشد که در اثر حرارت بالا به فرمالدهید تبدیل می‌شود. استنشاق بخارات فرمالدهید نه تنها برای مادر خطرناک است و می‌تواند باعث مشکلات تنفسی، سوزش چشم و سردرد شود، بلکه جذب آن و رسیدن به جنین نیز می‌تواند خطراتی داشته باشد. بنابراین، انجام کراتین مو در بارداری، چه در اوایل و چه در اواخر آن، به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. تغییرات هورمونی در بارداری ممکن است باعث شود موهای شما به طور طبیعی تغییر حالت دهند و حتی اگر این کار را انجام دهید، ممکن است به دلیل همین هورمون‌ها، موها آن‌طور که انتظار دارید صاف نشوند و نتیجه دلخواه را نگیرید.

پروتئین تراپی و بوتاکس مو در بارداری مضر است؟

بسیاری از سالن‌های زیبایی ادعا می‌کنند که پروتئین تراپی مو در بارداری یا بوتاکس مو روش‌هایی کاملاً ایمن و درمانی هستند و فقط مواد مغذی را به مو می‌رسانند. اما باید بسیار هوشیار باشید. بسیاری از این محصولات نیز برای اینکه بتوانند ساختار مو را صاف و احیا کنند، حاوی ترکیبات شیمیایی قوی و آلدهیدها هستند. اگرچه ممکن است غلظت مواد شیمیایی آن‌ها کمتر از کراتین‌های قدیمی باشد، اما “کاملاً گیاهی و بی‌خطر” بودن آن‌ها اغلب یک ادعای تبلیغاتی است.
اگر اصرار به انجام کارهای احیایی دارید، حتماً باید لیست دقیق مواد تشکیل‌دهنده محصول را چک کنید و با پزشک خود مشورت نمایید. روش‌های طبیعی‌تر مثل روغن‌تراپی با روغن‌های طبیعی (آرگان، نارگیل، زیتون) و استفاده از ماسک موهای خانگی یا استاندارد فاقد مواد مضر، گزینه‌های بسیار امن‌تری برای مدیریت خشکی و وز مو در این دوران حساس هستند. اگر در مورد ایمنی یک محصول خاص شک دارید یا دچار واکنش آلرژیک شدید شده‌اید، حتماً باید نظر یک متخصص را جویا شوید. شما می‌توانید برای اطمینان خاطر و بررسی شرایط خاص خود، از طریق مشاوره تلفنی فوری بارداری با پزشکان متخصص وی مام در تماس باشید تا راهنمایی دقیق دریافت کنید.

آیا میتوانیم اکستنشن مو در بارداری انجام دهیم؟

اکستنشن مو شامل اضافه کردن موهای مصنوعی یا طبیعی به موهای خود فرد است. از نظر شیمیایی، اگر از چسب‌های قوی استفاده نشود (مثلاً روش‌های رینگ یا دوخت)، مواد شیمیایی خاصی وارد بدن نمی‌شود و خطر سمی ندارد. اما چالش اصلی در اکستنشن، مسئله فیزیکی و هورمونی است.
در دوران بارداری، ریشه موها به دلیل تغییرات هورمونی ممکن است حساس‌تر شود. سنگینی و کشش ناشی از اکستنشن می‌تواند باعث سردرد، گردن‌درد و از همه مهم‌تر “ریزش موی کششی” شود. همچنین پوست سر برخی زنان در بارداری بسیار حساس می‌شود و ممکن است به چسب یا رینگ اکستنشن واکنش نشان دهد و دچار خارش یا التهاب گردد.
نکته مهم‌تر این است که پس از زایمان، با افت ناگهانی هورمون‌ها، اکثر زنان دچار ریزش موی پس از زایمان (تلوژن افلوویوم) می‌شوند. اگر در این دوران اکستنشن روی موها باشد، فشار مضاعفی به ریشه‌های ضعیف وارد می‌کند و حجم ریزش را بسیار بیشتر و نگران‌کننده‌تر می‌کند. بنابراین اگرچه اکستنشن ممنوعیت مطلق پزشکی ندارد، اما به دلایل سلامت مو و راحتی مادر، معمولاً توصیه نمی‌شود.

درست کردن ناخن‌ها در طول بارداری مجاز است؟

رسیدگی به ناخن‌ها و انجام مانیکور و پدیکور یکی از لذت‌بخش‌ترین کارهایی است که می‌تواند خستگی را از تن مادر باردار بیرون کند. اما سالن‌های ناخن پر از بوهای تند، گرد و غبار و مواد شیمیایی هستند که می‌توانند نگران‌کننده باشند. بیایید ببینیم چگونه می‌توانیم ناخن‌های زیبایی داشته باشیم بدون اینکه سلامت جنین را به خطر بیندازیم.

کاشت ناخن در بارداری

مواد کاشت ناخن (پودر و لیکوئید اکریلیک) دارای بوی بسیار تند و نفوذپذیری هستند. حلال‌های مورد استفاده در کاشت ناخن مانند متیل متاکریلات می‌توانند باعث سردرد، تهوع و سرگیجه شوند. مهم‌ترین خطر در مورد کاشت ناخن در بارداری، استنشاق طولانی‌مدت این بخارات سمی در فضای بسته آرایشگاه است. اگرچه جذب این مواد از طریق صدف ناخن ناچیز است، اما تنفس آن‌ها می‌تواند مضر باشد.
علاوه بر این، در دوران بارداری به دلیل تغییرات سیستم ایمنی، بدن مستعد عفونت‌های قارچی و باکتریایی است. کاشت ناخن محیطی مناسب برای رشد قارچ در زیر مواد فراهم می‌کند و اگر ابزار آرایشگاه استریل نباشد، خطر انتقال عفونت‌هایی مانند هپاتیت یا زگیل نیز وجود دارد. نکته دیگر این است که پزشکان برای کنترل سلامتی مادر در حین زایمان (چه طبیعی و چه سزارین)، نیاز به دیدن رنگ بستر ناخن دارند تا میزان اکسیژن خون را بسنجند (اگرچه دستگاه پالس اکسیمتر وجود دارد، اما دیدن ناخن هنوز هم یک معیار بالینی مهم است). ناخن‌های کاشته شده و لاک‌های ضخیم مانع این کار می‌شوند.

لاک زدن ناخن در بارداری خطرناک است؟

لاک‌های ناخن معمولی حاوی “سه سم بزرگ” هستند: تولوئن، فرمالدهید و دی‌بوتیل فتالات (DBP). این مواد می‌توانند در دوزهای بالا باعث اختلالات هورمونی یا مشکلات تنفسی شوند. البته مقدار جذب شده از طریق لاک زدن هفتگی بسیار کم است و بعید است خطر جدی ایجاد کند. با این حال، برای اطمینان صددرصد، توصیه می‌شود از لاک‌های “فاقد ۳ ماده سمی” (3-Free) یا “فاقد ۵ ماده سمی” (5-Free) که مخصوص کودکان و خانم‌های باردار تولید می‌شوند استفاده کنید.

در مورد لاک زدن ناخن پا در بارداری، به دلیل فاصله بیشتر از بینی و استنشاق کمتر، نگرانی کمتری وجود دارد اما همچنان تهویه محیط شرط اول است. برای پاک کردن لاک، بهتر است از پدهای لاک‌پاک‌کن بدون استون استفاده کنید، زیرا استون یک حلال قوی و فرار است که استنشاق آن توصیه نمی‌شود.

پدیکور در بارداری

پدیکور می‌تواند برای پاهای متورم و خسته یک خانم باردار مثل یک معجزه باشد. ماساژ ملایم پاها به کاهش ورم و بهبود گردش خون کمک می‌کند. اما دو نکته حیاتی وجود دارد:
اول، بهداشت سالن. خطر انتقال قارچ و عفونت از طریق حوضچه‌های پدیکور و ابزار آلوده بسیار جدی است. بهتر است ابزار شخصی خودتان را همراه ببرید.

دوم، نقاط رفلکسولوژی. در طب فشاری، نقاط خاصی در اطراف مچ پا و پاشنه پا وجود دارد که تحریک شدید آن‌ها می‌تواند باعث تحریک رحم و انقباضات زودرس شود. اگرچه ماساژ ملایم معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما حتماً باید به پدیکوریست خود اطلاع دهید که باردار هستید تا از فشار دادن نقاط حساس و ماساژ عمیق ساق پا و مچ پا خودداری کند. پدیکور در اواخر بارداری که دسترسی مادر به پاهایش سخت می‌شود، می‌تواند کمک‌کننده باشد به شرطی که اصول ایمنی رعایت شود.

دستگاه UV برای خشک کردن ژلیش در بارداری

استفاده از لاک ژل و دستگاه‌های خشک‌کننده یووی (UV) نیز سوال‌برانگیز است. اشعه ماوراء بنفش ساطع شده از این دستگاه‌ها همان اشعه خورشید است که می‌تواند به پوست دست آسیب بزند و خطر پیری پوست یا سرطان پوست را در درازمدت افزایش دهد. در مورد بارداری، جذب اشعه توسط پوست دست موضعی است و به شکم و جنین نمی‌رسد، بنابراین خطر مستقیم برای جنین ندارد. اما به دلیل حساسیت پوست در بارداری و احتمال ایجاد لک‌های پوستی، توصیه می‌شود اگر از این دستگاه‌ها استفاده می‌کنید، حتماً ۲۰ دقیقه قبل از آن روی پوست دستتان کرم ضدآفتاب بزنید یا از دستکش‌های مخصوص که فقط ناخن‌ها بیرون هستند استفاده کنید.

کدام خدمات زیبایی صورت و پوست در بارداری مجاز است؟

پوست صورت آینه تمام‌نمای تغییرات درونی بدن است و در دوران بارداری، این آینه تصاویری متفاوت را بازتاب می‌دهد. برای برخی از مادران خوش‌شانس، افزایش حجم خون و هورمون‌ها باعث ایجاد گونه‌هایی گلگون و پوستی شفاف می‌شود که به آن درخشش بارداری می‌گویند. اما برای گروهی دیگر، طوفان هورمونی منجر به بروز آکنه، لک‌های تیره معروف به ملاسما یا خشکی شدید پوست می‌شود. در چنین شرایطی، تمایل به انجام فیشیال، پاکسازی و استفاده از محصولات آرایشی برای پوشاندن نواقص یا بهبود وضعیت پوست به شدت افزایش می‌یابد.

اما سوال اصلی اینجاست که مرز بین مراقبت از پوست و آسیب رساندن به جنین کجاست؟ پوست صورت برخلاف تصور عموم، یک سد نفوذناپذیر نیست و قابلیت جذب مواد شیمیایی را دارد. بنابراین هر ماده‌ای که روی صورت قرار می‌گیرد، پتانسیل ورود به جریان خون مادر و در نهایت رسیدن به جنین را دارد. ما در اینجا تک‌تک خدمات زیبایی صورت را زیر ذره‌بین قرار می‌دهیم.

فیشیال در بارداری ایمن است؟

فیشیال صورت در بارداری اگر با رعایت اصول ایمنی انجام شود، می‌تواند یکی از آرامش‌بخش‌ترین تجربه‌ها برای مادر باردار باشد و به کاهش استرس، بهبود گردش خون صورت و کاهش پف‌کردگی کمک کند. اما همه مراحل فیشیال‌های کلاسیک در این دوران مجاز نیستند.
مراحل مجاز: استفاده از بخور گرم برای باز کردن منافذ، تخلیه مکانیکی جوش‌های سرسیاه به شرط رعایت بهداشت کامل و استفاده از ماسک‌های طبیعی آبرسان مانند ماسک خیار، آلوئه‌ورا یا عسل کاملاً بی‌خطر هستند. ماساژ ملایم صورت و گردن نیز می‌تواند به تخلیه لنفاوی و کاهش ورم صورت کمک کند.
مراحل و مواد ممنوع: خطر اصلی در فیشیال، استفاده از لایه‌بردارهای شیمیایی قوی و دستگاه‌های الکتریکی است. استفاده از اسیدهای لایه‌بردار قوی مانند سالیسیلیک اسید با غلظت بالا، تری‌کلرواستیک اسید و رتینوئیدها در دوران بارداری اکیداً ممنوع است. رتینوئیدها که مشتقات ویتامین آ هستند، جذب پوستی بالایی دارند و می‌توانند باعث ناهنجاری‌های مادرزادی شدید در جنین شوند. همچنین استفاده از دستگاه‌هایی که با جریان برق کار می‌کنند مانند دستگاه‌های هیدرودرمی فرکانس بالا یا دستگاه‌های میکروکارنت، به دلیل عدم وجود تحقیقات کافی در مورد اثر جریان الکتریکی بر جنین، توصیه نمی‌شود.

آرايش كردن در بارداری

بسیاری از مادران نگرانند که آیا استفاده روزانه از کرم‌پودر، رژلب و ریمل می‌تواند به جنین آسیب برساند؟ پاسخ کوتاه این است که آرایش کردن به خودی خود ممنوع نیست، اما بازنگری در کیف لوازم آرایش ضروری است. پوست در دوران بارداری حساس‌تر می‌شود و ممکن است به محصولاتی که قبلاً استفاده می‌کردید واکنش آلرژیک نشان دهد.
مهم‌ترین نگرانی در مورد لوازم آرایش، وجود مواد نگهدارنده مانند پارابن‌ها، فتالات‌ها و فلزات سنگین مثل سرب در برخی رژلب‌های بی‌کیفیت است. فتالات‌ها می‌توانند به عنوان مختل‌کننده هورمونی عمل کنند و بر رشد سیستم تولیدمثل جنین پسر تأثیر منفی بگذارند.

پارابن‌ها نیز که به عنوان نگهدارنده استفاده می‌شوند، قابلیت عبور از پوست را دارند.
بنابراین توصیه ما در وی مام این است که در این دوران به سراغ برندهای معتبر، گیاهی و مینرال بروید که برچسب “فاقد پارابن” و “فاقد سرب” دارند. همچنین استفاده از کرم‌های ضدآفتاب فیزیکی که حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دی‌اکسید هستند، بر ضدآفتاب‌های شیمیایی که جذب خون می‌شوند ارجحیت دارد. ضدآفتاب‌های شیمیایی حاوی موادی مثل اکسی‌بنزون هستند که بهتر است در بارداری محدود شوند.

میتوانم در بارداری اکستنشن مژه و لیفت ابرو انجام بدهم؟

داشتن مژه‌های بلند و ابروهای مرتب می‌تواند چهره خسته مادر باردار را شاداب نشان دهد، اما آیا چسب‌های استفاده شده در این روش‌ها ایمن هستند؟
در مورد اکستنشن مژه در بارداری، چسبی که مژه مصنوعی را به مژه طبیعی می‌چسباند معمولاً حاوی سیانوآکریلات است که گازی با بوی تند متصاعد می‌کند. اگرچه مقدار این گاز کم است، اما می‌تواند باعث تحریک چشم و واکنش آلرژیک شود. مشکل اصلی اینجاست که اگر شما در دوران بارداری دچار واکنش آلرژیک یا عفونت چشم شوید، دست پزشک برای تجویز داروهای ضدحساسیت و آنتی‌بیوتیک بسته است و نمی‌تواند داروهای قوی تجویز کند.

چالش دوم، مدت زمان انجام کار است. برای اکستنشن مژه، شما باید حدود دو ساعت به پشت دراز بکشید. در نیمه دوم بارداری، دراز کشیدن طولانی‌مدت به پشت می‌تواند باعث فشار رحم بر روی بزرگ‌سیاهرگ زیرین شود و جریان خون‌رسانی به جنین و قلب مادر را مختل کند (سندرم افت فشار خون خوابیده به پشت). بنابراین اگر اصرار به انجام این کار دارید، حتماً از مژه‌کار بخواهید که اجازه دهد هر چند دقیقه یکبار تغییر وضعیت دهید یا به پهلو بخوابید.
در مورد لیفت و لمینت مژه و ابرو، مواد استفاده شده شیمیایی هستند و بوی تندی دارند. اگرچه تماسی با پوست ندارند، اما استنشاق بوی آن‌ها ممکن است باعث تهوع شود. توصیه می‌شود این کارها را در سه ماهه اول که حساسیت جنین بالاست انجام ندهید و در ماه‌های بعد نیز فقط در سالن‌هایی با تهویه بسیار عالی انجام دهید.

کاشت ابرو و میکروبلیدینگ در طول بارداری خطرناک است؟

کاشت ابرو یک عمل جراحی کوچک محسوب می‌شود که نیاز به برداشتن فولیکول مو از پشت سر و کاشتن آن در ابرو دارد. این عمل نیازمند تزریق داروی بی‌حسی موضعی (معمولاً لیدوکائین همراه با اپی‌نفرین) است. استفاده از اپی‌نفرین می‌تواند باعث انقباض عروق و افزایش ضربان قلب شود. همچنین هرگونه عمل تهاجمی که با خونریزی و زخم همراه باشد، استرس فیزیولوژیک به بدن وارد می‌کند و خطر عفونت را به همراه دارد. بنابراین کاشت ابرو در بارداری، چه در اوایل و چه در اواخر آن، اکیداً ممنوع است و هیچ پزشک متعهدی این کار را برای خانم باردار انجام نمی‌دهد.

در مورد میکروبلیدینگ، فیبروز و تاتو ابرو نیز وضعیت مشابه است. رنگ‌های استفاده شده در تاتو وارد جریان خون می‌شوند و ایمنی آن‌ها برای جنین اثبات نشده است. علاوه بر این، تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون در بارداری باعث می‌شود که رنگ‌‌پذیری پوست تغییر کند. ممکن است رنگی که همیشه استفاده می‌کردید، در دوران بارداری اصلاً رنگ نگیرد یا به رنگی قرمز یا خاکستری تبدیل شود و نتیجه نهایی نازیبا شود. خطر انتقال بیماری‌های خونی مثل هپاتیت و ایدز در صورت عدم رعایت بهداشت نیز دلیل محکم دیگری برای به تعویق انداختن تاتو تا بعد از زایمان و شیردهی است.

اقدامات تهاجمی و تزریقات زیبایی در طول بارداری

در سال‌های اخیر، استفاده از لیزر، بوتاکس و فیلرها به بخشی جدایی‌ناپذیر از روتین زیبایی بسیاری از خانم‌ها تبدیل شده است. اما بارداری دکمه توقفی برای بسیاری از این اقدامات است. چرا پزشکان در این موارد سخت‌گیر هستند؟

متن انگلیسی:

facials are generally considered safe during pregnancy – especially the ones that use natural products. Pregnancy hormones can play havoc with your skin, and a deep-cleansing facial which typically involves exfoliation and unclogging pores can help reduce an outbreak of spots. Oxygen facials can increase circulation, promote cellular renewal, and plump out fine lines and wrinkles. And hydrating facials use moisture-rich treatments and products to hydrate skin.

ترجمه متن:

فیشیال‌ها معمولاً در دوران بارداری بی‌خطر تلقی می‌شوند – به‌خصوص آن‌هایی که از محصولات طبیعی استفاده می‌کنند.هورمون‌های بارداری می‌توانند پوست شما را خراب کنند و یک فیشیال عمیق که معمولاً شامل لایه‌برداری و باز کردن منافذ پوست است، می‌تواند به کاهش شیوع لکه‌ها کمک کند.فیشیال‌های اکسیژن می‌توانند گردش خون را افزایش دهند، تجدید سلولی را تقویت کنند و خطوط ریز و چین و چروک را از بین ببرند. و فیشیال‌های آبرسان از درمان‌ها و محصولات غنی از رطوبت برای آبرسانی پوست استفاده می‌کنند.

glowday

خطرات لیزر موهای زائد در بارداری چیست؟

لیزر موهای زائد بر اساس تاباندن انرژی نوری متمرکز به فولیکول مو و تبدیل آن به گرما عمل می‌کند. اگرچه لیزر اشعه یونیزان (مانند اشعه ایکس) نیست و theoretically نباید باعث جهش سلولی شود، اما هیچ تحقیق علمی گسترده‌ای ایمنی آن را روی جنین انسان اثبات نکرده است. به دلیل مسائل اخلاقی، محققان نمی‌توانند روی زنان باردار آزمایش کنند تا ببینند لیزر چه اثراتی دارد. همین “عدم اطمینان” کافی است تا پزشکان انجام لیزر در بارداری را ممنوع کنند.
دلیل دوم برای انجام ندادن لیزر، هورمونی است. در دوران بارداری سطح هورمون‌های آندروژن و استروژن تغییر می‌کند و باعث می‌شود موهای زائد در نواحی جدید رشد کنند یا ضخیم‌تر شوند. انجام لیزر در این شرایط مثل آب در هاون کوبیدن است؛ زیرا تغییرات هورمونی اثر لیزر را خنثی می‌کند و ممکن است باعث رشد مجدد موها یا حتی ایجاد لک‌های تیره ناشی از سوختگی لیزر (هایپرپیگمانتاسیون) شود، زیرا پوست در بارداری به نور حساس‌تر است.

ژل زدن در بارداری و تزریق فیلر

تزریق فیلرها (ژل‌های هیالورونیک اسید) برای حجم‌دهی به لب و گونه بسیار محبوب است. اما سیستم ایمنی بدن در دوران بارداری در حالت خاصی قرار دارد تا جنین را پس نزند. این تغییر در سیستم ایمنی می‌تواند باعث شود که بدن واکنشی غیرقابل پیش‌بینی به مواد خارجی نشان دهد.

تزریق ژل زدن لب در دوران بارداری یا سایر نواحی صورت می‌تواند منجر به تشکیل گرانولوم (توده‌های سفت زیر پوست)، تورم‌های شدید و طولانی‌مدت یا عفونت شود. مسئله مهم‌تر این است که اگر عفونت یا واکنش آلرژیک شدید رخ دهد، پزشک نمی‌تواند از کورتون‌های قوی یا آنتی‌بیوتیک‌های خاص برای درمان مادر استفاده کند. همچنین ماده‌ای به نام هیالورونیداز که برای حل کردن ژل در موارد اضطراری استفاده می‌شود، ایمنی‌اش در بارداری تایید نشده است. بنابراین عقل حکم می‌کند که این کار غیرضروری را به بعد از زایمان موکول کنید.

چرا بوتاکس دربارداری خطرناک است؟

بوتاکس در واقع سم ضعیف شده باکتری کلستریدیوم بوتولینوم است که باعث فلج موقت عضلات می‌شود. اگرچه دوز استفاده شده در زیبایی بسیار کم است و در عضلات باقی می‌ماند، اما همیشه خطر پخش شدن سم در بدن یا ورود آن به جریان خون وجود دارد. اگر این سم از جفت عبور کند، می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای سیستم عصبی جنین داشته باشد. هیچ پزشکی حاضر نیست سلامت جنین را برای از بین بردن چند چروک پیشانی به خطر بیندازد.

عوارض تزریق پروفایلو و مزوژل در بارداری

پروفایلو، جالپرو و انواع مزوژل‌ها، درمان‌های جدیدی هستند که حاوی غلظت بالای هیالورونیک اسید، اسیدهای آمینه و پپتیدها هستند و برای آبرسانی و لیفت صورت تزریق می‌شوند. اگرچه هیالورونیک اسید ماده‌ای طبیعی در بدن است، اما فرمولاسیون این محصولات صنعتی است و حاوی مواد نگهدارنده و تثبیت‌کننده می‌باشد.
همانند فیلرها، خطر واکنش سیستم ایمنی مادر به این مواد وجود دارد. علاوه بر این، در روش‌های مزوتراپی که مواد مستقیماً با سوزن‌های ریز به داخل پوست تزریق می‌شوند، خطر ورود مواد به مویرگ‌های خونی و جریان سیستمیک بدن وجود دارد. ما هنوز نمی‌دانیم که کوکتل‌های مزوتراپی چه تأثیری بر رشد سلولی جنین دارند. بنابراین تزریق پروفایلو در بارداری و انجام مزوتراپی مو یا صورت در لیست اقدامات ممنوعه قرار می‌گیرند.

اگر شما قبل از اطلاع از بارداری تزریقی انجام داده‌اید یا اکنون دچار مشکلات پوستی شده‌اید و نیاز به درمان‌های ایمن پزشکی دارید، هرگز خودسرانه اقدام نکنید. مشورت با یک متخصص می‌تواند نگرانی شما را برطرف کند. شما می‌توانید همین حالا برای بررسی شرایط خود از طریق سرویس ویزیت آنلاین پزشک با متخصصین وی مام گفتگو کنید.

راهکارهای ایمن برای موهای زائد در بارداری

حالا که لیزر ممنوع است، با موهای زائدی که به خاطر هورمون‌ها رشدشان بیشتر شده چه کنیم؟
شیو کردن (تراشیدن): ایمن‌ترین، ارزان‌ترین و بی‌خطرترین روش در بارداری است.
بند انداختن و وکس (موم): اگر تحمل درد را دارید، این روش‌ها نیز مجاز هستند. فقط توجه کنید که پوست در بارداری حساس‌تر است و ممکن است وکس باعث کبودی یا پارگی مویرگ‌های ظریف شود. همچنین درد ناشی از کندن مو ممکن است باعث انقباضات خفیف رحم شود، پس اگر در معرض خطر زایمان زودرس هستید، با احتیاط عمل کنید.
کرم‌های موبر: استفاده از کرم‌های موبر با احتیاط مجاز است، اما به دلیل بوی تند مواد شیمیایی گوگردی، ممکن است باعث تهوع مادر شوند. همچنین حتماً قبل از استفاده، تست حساسیت روی بازو انجام دهید، زیرا واکنش‌های آلرژیک پوستی در بارداری شایع‌تر است.

مراقبت‌های پوستی خانگی و ایمن در بارداری

حالا که متوجه شدیم بسیاری از اقدامات تهاجمی و سالنی در دوران بارداری ممنوع هستند، شاید بپرسید پس چطور باید از پوستمان مراقبت کنیم؟ خوشبختانه روتین‌های خانگی و استفاده از محصولات مراقبتی ایمن، نه تنها مجاز هستند بلکه برای حفظ سلامت پوست در برابر طوفان‌های هورمونی ضروری می‌باشند. در دوران بارداری، پوست ممکن است به شدت خشک شود، دچار خارش گردد یا برعکس، چرب و مستعد آکنه شود. کلید موفقیت، شناخت ترکیبات مجاز و جایگزین کردن محصولات خطرناک با گزینه‌های ملایم‌تر است.

شوینده‌ها و مرطوب‌کننده‌های ایمن در بارداری

اولین قدم در روتین پوستی، شستشو است. به دلیل حساسیت بالای پوست در این دوران، بهتر است صابون‌های قلیایی و خشن را کنار بگذارید و از پن‌های غیرصابونی یا ژل‌های شستشوی ملایم که فاقد عطر و پارابن هستند استفاده کنید.
پس از شستشو، آبرسانی حیاتی است. خشکی پوست شکم و بدن در بارداری شایع است و می‌تواند مقدمه‌ای برای ایجاد ترک‌های پوستی باشد. بهترین مرطوب‌کننده‌ها برای خانم‌های باردار آن‌هایی هستند که حاوی هیالورونیک اسید، گلیسیرین، سرامیدها و روغن‌های طبیعی مانند روغن شی‌باتر یا روغن نارگیل هستند. هیالورونیک اسید ماده‌ای است که به طور طبیعی در بدن وجود دارد و با جذب رطوبت، پوست را هیدراته و شاداب نگه می‌دارد بدون اینکه خطری برای جنین داشته باشد.

استفاده از ضدآفتاب در بارداری

یکی از شایع‌ترین مشکلات پوستی در بارداری، ملاسما یا ماسک بارداری است. این لکه‌های قهوه‌ای که معمولاً روی گونه‌ها، پیشانی و لب بالا ظاهر می‌شوند، ناشی از تحریک سلول‌های رنگدانه ساز پوست توسط هورمون‌های استروژن و پروژسترون هستند. نور خورشید مهم‌ترین عامل تشدیدکننده این لک‌هاست. بنابراین استفاده از کرم ضدآفتاب در بارداری نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت مطلق است.

اما کدام ضدآفتاب؟ پزشکان توصیه می‌کنند که در این دوران از “ضدآفتاب‌های فیزیکی یا معدنی” استفاده کنید. این ضدآفتاب‌ها حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دی‌اکسید هستند و به جای جذب شدن در پوست، روی سطح پوست می‌نشینند و نور خورشید را منعکس می‌کنند. در مقابل، ضدآفتاب‌های شیمیایی حاوی موادی مانند اکسی‌بنزون هستند که جذب خون می‌شوند و ممکن است اثرات هورمونی داشته باشند. پس هنگام خرید، حتماً برچسب محصول را چک کنید و به دنبال کلمات Mineral یا Physical باشید.

نحوه درمان جوش و آکنه در بارداری

اگر صورتتان در بارداری پر از جوش شده است، نگران نباشید؛ این ناشی از افزایش ترشح چربی پوست است. اما مراقب باشید که برای درمان آن به سراغ هر پمادی نروید. همان‌طور که گفته شد، رتینوئیدها و راکوتان خط قرمز هستند.
جایگزین‌های ایمن برای درمان آکنه شامل موارد زیر هستند:
آزلائیک اسید: این ماده که از غلات به دست می‌آید، هم خاصیت ضدباکتریایی دارد و هم به روشن شدن لک‌ها کمک می‌کند و در بارداری کاملاً ایمن است.
اسید گلیکولیک (AHA): استفاده از محصولات حاوی اسیدهای میوه با غلظت پایین (زیر ۱۰ درصد) برای لایه‌برداری ملایم و باز کردن منافذ مجاز است.
ویتامین سی: سرم‌های ویتامین سی نه تنها ایمن هستند، بلکه با خاصیت آنتی‌اکسیدانی خود به روشن شدن پوست و کلاژن‌سازی کمک می‌کنند.

پیشگیری از ترک‌های پوستی در بارداری

ترک‌های پوستی که بر اثر کشیده شدن سریع پوست شکم، سینه و ران‌ها ایجاد می‌شوند، کابوس بسیاری از مادران هستند. واقعیت تلخ این است که ژنتیک نقش اصلی را در ایجاد یا عدم ایجاد این ترک‌ها بازی می‌کند. اما هیدراته نگه داشتن پوست می‌تواند شدت آن‌ها را کاهش دهد و از خارش آزاردهنده جلوگیری کند.
ماساژ روزانه شکم با روغن‌های طبیعی مانند روغن زیتون، روغن بادام شیرین یا کرم‌های مخصوص پیشگیری از ترک بارداری (که فاقد رتینول باشند) می‌تواند خاصیت ارتجاعی پوست را حفظ کند. بهترین زمان برای چرب کردن پوست، بلافاصله بعد از حمام است که منافذ پوست باز هستند.

جدول راهنمای زیبایی در بارداری

برای اینکه بتوانید در یک نگاه تصمیم بگیرید کدام خدمات برای شما مناسب است، این جدول راهنما را طراحی کرده‌ایم. این جدول مانند چراغ راهنمایی عمل می‌کند.

نوع خدمات زیبایی	وضعیت ایمنی	دلیل اصلی / ملاحظات
رنگ مو (۳ ماه اول)	قرمز (ممنوع)	جذب شیمیایی از کف سر و خطر برای ارگان‌های جنین
رنگ مو (ماه‌های بعد)	زرد (با احتیاط)	استفاده از رنگ بدون آمونیاک، روش‌های بدون تماس با ریشه (مش، آمبره)
کاشت ناخن	زرد (با احتیاط)	خطر استنشاق بخارات سمی و قارچ؛ در فضای با تهویه عالی انجام شود
لیزر موهای زائد	قرمز (ممنوع)	عدم اثبات ایمنی و احتمال ایجاد لک‌های پوستی
بوتاکس و ژل	قرمز (ممنوع)	خطر ورود سم یا مواد شیمیایی به خون و واکنش سیستم ایمنی
فیشیال (پاکسازی)	سبز (مجاز)	فقط روش‌های مکانیکی و ماسک‌های طبیعی؛ بدون دستگاه برق و اسید قوی
کرم موبر	زرد (با احتیاط)	بوی تند و احتمال حساسیت پوستی؛ تست حساسیت الزامی است
میکروبلیدینگ ابرو	قرمز (ممنوع)	خطر عفونت خونی، رنگ نگرفتن پوست و ممنوعیت بی‌حسی

خدمات اسپا و بدن در طول بارداری مجاز است؟

دوران بارداری با دردهای عضلانی، ورم پاها و خستگی مزمن همراه است. در این شرایط، هیچ‌چیز به اندازه یک روز استراحت در مرکز اسپا یا دریافت ماساژ نمی‌تواند وسوسه‌کننده باشد. اما دنیای اسپا پر از خطرات پنهان برای مادران باردار است که عمدتاً به «دما» و «فشار» مربوط می‌شوند. بیایید مرز باریک بین ریلکسیشن و خطر را مشخص کنیم.

نکات مهم درباره ماساژ بارداری

ماساژ در دوران بارداری اگر توسط فرد متخصص و آموزش‌دیده انجام شود، می‌تواند معجزه کند. ماساژ باعث کاهش هورمون‌های استرس، بهبود جریان خون، کاهش ورم دست و پا و تسکین دردهای سیاتیک می‌شود. اما ماساژ معمولی با ماساژ بارداری تفاوت‌های بنیادین دارد.
نقاط ممنوعه: در طب فشاری و ماساژ، نقاطی وجود دارد که تحریک آن‌ها می‌تواند باعث انقباض رحم و زایمان زودرس شود. این نقاط عمدتاً در اطراف مچ پا، پاشنه پا و بین انگشت شست و اشاره دست قرار دارند. یک ماساژور غیرمتخصص ممکن است ناآگاهانه این نقاط را فشار دهد.
پوزیشن خوابیدن: پس از ماه چهارم، دراز کشیدن روی شکم غیرممکن و خطرناک است. همچنین دراز کشیدن طولانی به پشت باعث فشار به عروق اصلی می‌شود. ماساژ بارداری باید حتماً در حالت خوابیده به پهلو یا نشسته روی صندلی مخصوص انجام شود.
روغن‌های ماساژ: همان‌طور که قبلاً اشاره کردیم، استفاده از روغن‌های اسانسی غلیظ مانند رزماری، آویشن و مریم‌گلی در ماساژ ممنوع است زیرا جذب پوستی بالایی دارند. روغن‌های پایه مثل روغن بادام شیرین یا روغن نارگیل بدون اسانس بهترین گزینه هستند.

سونا، جکوزی و حمام آب داغ در بارداری ایمن است؟

یکی از جدی‌ترین ممنوعیات دوران بارداری، قرار گرفتن در محیط‌هایی است که دمای مرکزی بدن را بالا می‌برند. استفاده از سونا خشک، سونا بخار، جکوزی و حوضچه‌های آب داغ در دوران بارداری اکیداً ممنوع است.
دلیل علمی این ممنوعیت، پدیده‌ای به نام «هایپرترمی» یا افزایش دمای بدن مادر است. اگر دمای بدن مادر به بالای ۳۸.۹ درجه سانتی‌گراد برسد، خون‌رسانی به جنین مختل می‌شود. در سه ماهه اول، این افزایش دما می‌تواند باعث نقص لوله عصبی (مانند اسپینا بیفیدا) در جنین شود. در ماه‌های آخر نیز می‌تواند باعث کاهش مایع آمنیوتیک و زایمان زودرس گردد. حتی حمام خانگی نیز نباید آنقدر داغ باشد که پوستتان قرمز شود یا احساس نفس‌تنگی کنید. دمای آب باید ولرم و مطبوع باشد.

خطرات برنزه کردن و سولاریوم در طول بارداری

بسیاری از خانم‌ها دوست دارند پوستی برنزه و طلایی داشته باشند، اما دوران بارداری بدترین زمان برای این کار است.
سولاریوم: دستگاه‌های سولاریوم اشعه ماوراء بنفش (UV) بسیار متمرکزی تولید می‌کنند که چندین برابر قوی‌تر از خورشید است. این اشعه علاوه بر خطر سرطان پوست برای مادر، باعث شکسته شدن فولیک اسید در بدن می‌شود. فولیک اسید ماده‌ای حیاتی برای رشد سیستم عصبی جنین است. کمبود آن می‌تواند فاجعه‌بار باشد. همچنین گرمای داخل دستگاه سولاریوم خطر هایپرترمی را به همراه دارد. بنابراین سولاریوم در بارداری خط قرمز مطلق است.
آفتاب گرفتن: حمام آفتاب طولانی نیز خطرات مشابهی دارد. علاوه بر گرمازدگی و کم‌آبی بدن، پوست مادر در بارداری به دلیل هورمون‌ها مستعد لک‌های تیره (ملاسما) است. قرار گرفتن در معرض آفتاب می‌تواند این لک‌ها را دائمی و بسیار پررنگ کند

اتوبرنزه‌ها (اسپری و لوسیون): کرم‌های اتوبرنزه حاوی ماده‌ای به نام دی‌هیدروکسی‌استون (DHA) هستند که با پروتئین سطح پوست واکنش داده و رنگ ایجاد می‌کند. اگرچه جذب پوستی DHA کم است، اما نگرانی اصلی در مورد “اسپری‌های برنزه کننده” است. استنشاق ذرات اسپری می‌تواند مواد شیمیایی را وارد ریه و جریان خون کند. اگر اصرار به برنزه شدن دارید، استفاده از لوسیون‌ها یا موس‌های اتوبرنزه (نه اسپری) در ماه‌های آخر بارداری با احتیاط و در محیط با تهویه مناسب، کم‌خطرتر است، اما توصیه کلی بر پرهیز است.

دندانپزشکی زیبایی در بارداری

لبخند بخش مهمی از زیبایی صورت است. تغییرات هورمونی در بارداری باعث می‌شود لثه‌ها حساس، متورم و مستعد خونریزی شوند (ژنژیویت بارداری). اما آیا می‌توانیم کارهای زیبایی دندان را انجام دهیم؟

بلیچینگ و سفید کردن دندان در بارداری ایمن است؟

مواد سفیدکننده دندان حاوی پراکسید هیدروژن یا کاربامید پراکسید هستند. در فرآیند بلیچینگ، مقداری از این مواد ممکن است بلعیده شود یا از طریق لثه‌های ملتهب جذب شود. از آنجایی که اکسیداسیون بافتی رخ می‌دهد، پزشکان توصیه می‌کنند بلیچینگ دندان، چه در مطب و چه با کیت‌های خانگی، به بعد از زایمان موکول شود. لثه‌های حساس بارداری ممکن است به مواد سفیدکننده واکنش شدید نشان دهند و دچار تحلیل یا درد شدید شوند.

لمینت و کامپوزیت در طول بارداری

انجام لمینت و کامپوزیت یک فرآیند زیبایی غیرتهاجمی به نظر می‌رسد، اما نیاز به نشستن طولانی‌مدت روی یونیت دندانپزشکی دارد که برای خانم باردار دشوار است. همچنین برای تراش دندان نیاز به بی‌حسی است. اگرچه لیدوکائین در بارداری مجاز است، اما انجام کارهای غیرضروری که نیاز به دارو دارند توصیه نمی‌شود. علاوه بر این، بعد از زایمان و بازگشت هورمون‌ها، تورم لثه‌ها می‌خوابد و ممکن است لبه‌های لمینت که قبلاً زیر لثه متورم پنهان شده بود، نمایان شود و ظاهر نازیبایی پیدا کند. بنابراین بهتر است کارهای زیبایی دندان را به زمانی که لثه‌ها به حالت طبیعی برگشته‌اند موکول کنید.

رادیوگرافی دندان در طول بارداری مجاز است؟

اگر دندانتان درد گرفت یا نیاز به درمان ریشه (عصب‌کشی) پیدا کردید، نترسید. عفونت دندان برای جنین بسیار خطرناک‌تر از درمان آن است. رادیوگرافی‌های دیجیتال دندانپزشکی امروزی اشعه بسیار ناچیزی دارند. با این حال، برای احتیاط صددرصد، دندانپزشک حتماً از “روپوش سربی” مخصوص استفاده می‌کند که روی شکم و تیروئید مادر را می‌پوشاند و از رسیدن اشعه به جنین جلوگیری می‌کند. درمان‌های اورژانسی دندانپزشکی در سه ماهه دوم (هفته ۱۴ تا ۲۸) ایمن‌ترین زمان هستند.

پیرسینگ و تاتو بدن در حین بارداری

با تغییر شکل بدن در بارداری، سوالاتی درباره پیرسینگ‌های قبلی یا انجام پیرسینگ جدید مطرح می‌شود.

پیرسینگ ناف در بارداری

اگر روی ناف خود پیرسینگ دارید، با بزرگ شدن شکم، پوست این ناحیه کشیده و نازک می‌شود. نگه‌داشتن پیرسینگ فلزی سفت می‌تواند باعث پارگی پوست، ایجاد ترک‌های پوستی شدید در اطراف ناف و حتی عفونت شود. توصیه می‌شود در اوایل بارداری، پیرسینگ فلزی را خارج کنید. اگر نمی‌خواهید سوراخ آن بسته شود، می‌توانید از پیرسینگ‌های مخصوص بارداری که از جنس پلاستیک انعطاف‌پذیر (PTFE) و بلندتر هستند استفاده کنید که با رشد شکم خم می‌شوند.

خطرات انجام پیرسینگ و تاتو جدید در طول بارداری

انجام هرگونه سوراخ‌کاری (گوش، بینی، ناف) یا تاتو روی بدن در دوران بارداری ممنوع است. دلیل اصلی آن خطر بالای عفونت است. سیستم ایمنی در بارداری ضعیف‌تر عمل می‌کند و بهبود زخم‌ها کندتر است. همچنین خطر انتقال بیماری‌هایی مثل هپاتیت B و C و HIV از طریق سوزن‌های آلوده، ریسکی نیست که بخواهید برای زیبایی بپذیرید.

روانشناسی زیبایی در بارداری

تا به اینجا درباره بایدها و نبایدهای فیزیکی صحبت کردیم و لیست بلندبالایی از مواد شیمیایی و روش‌های درمانی را بررسی نمودیم. اما بیایید کمی عمیق‌تر شویم و به لایه‌های پنهان‌تری بپردازیم که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند؛ لایه‌هایی که به روح و روان مادر مربوط می‌شود. بارداری فقط یک تغییر فیزیکی نیست، بلکه یک دگردیسی کامل هویتی و روانی است. زیبایی در این دوران، تنها به معنای داشتن پوستی صاف یا موهایی آراسته نیست، بلکه به معنای حسی است که شما هر روز صبح وقتی در آینه نگاه می‌کنید نسبت به خودتان دارید. این حس، تصویر بدنی یا بادی ایمیج نام دارد و در دوران بارداری دستخوش طوفان‌های سهمگینی می‌شود.

مفهوم ماترسنس و تغییرات هویتی

روانشناسان فرآیند تبدیل شدن زن به مادر را ماترسنس می‌نامند، که شبیه به دوران نوجوانی یا بلوغ است. در این دوران، بدن شما با سرعتی باورنکردنی تغییر می‌کند که خارج از کنترل شماست. برای برخی زنان، دیدن شکم برآمده، سینه‌های پر و انحناهای جدید بدن، حس زنانگی، قدرت و زایندگی را تداعی می‌کند و آن‌ها را زیباتر از همیشه نشان می‌دهد. اما برای گروهی دیگر، افزایش وزن ناگهانی، تورم صورت و بینی، تغییر سایز پاها، ظهور ترک‌های پوستی قرمز رنگ و تغییر رنگ پوست در نواحی مختلف، می‌تواند منبع اضطراب شدید، کاهش اعتماد به نفس و حتی احساس بیگانگی با بدن خود باشد.
ما در وی مام می‌خواهیم با صدای بلند به شما بگوییم که تمام این احساسات، حتی احساس دلتنگی برای بدن قبلی‌تان یا خشم از تغییرات ظاهری، کاملاً طبیعی و معتبر هستند. شما حق دارید که گاهی جلوی آینه بایستید و گریه کنید، اما نباید در این احساسات غرق شوید.

مقابله با فشار “بارداری عالی” در عصر اینستاگرام

ما در عصری زندگی می‌کنیم که شبکه‌های اجتماعی پر از تصاویر رتوش شده و غیرواقعی از مادران باردار است. مادرانی که با آرایش کامل، پوستی بی‌نقص، موهایی براشینگ شده و اندامی متناسب که فقط یک شکم گرد کوچک دارند، ژست می‌گیرند. این تصاویر سمی، فشار روانی ناخودآگاه و سنگینی را به مادران واقعی وارد می‌کند تا حتی در دوران سخت بارداری هم به استانداردهای غیرممکن زیبایی پایبند باشند.
باید بدانید که ورم کردن بینی، پف کردن زیر چشم، تیره شدن پوست گردن و زیر بغل و ایجاد خط تیره روی شکم یا همان لینا نیگرا، نشانه‌های نقص زیبایی شما نیستند؛ بلکه نشانه‌های سلامتی و عملکرد صحیح بدن شما هستند. این تغییرات نشان می‌دهند که بدن شما با تمام قوا در حال تولید هورمون‌ها و افزایش حجم خون برای تغذیه و حمایت از جنین است.

به جای تمرکز بر آنچه از دست داده‌اید مثل کمر باریک یا شکم تخت، بر آنچه به دست آورده‌اید تمرکز کنید: بدنی قدرتمند و معجزه‌گر که قادر است یک انسان کامل را سلول به سلول در خود پرورش دهد. انجام مراقبت‌های ساده و مجاز مثل یک پدیکور خانگی، استفاده از لباس‌های بارداری شیک و راحت به جای لباس‌های گشاد و بی‌شکل، و اختصاص زمان برای ماساژ صورت می‌تواند به شما کمک کند تا دوباره با بدن خود ارتباط برقرار کنید و احساس ارزشمندی و زیبایی کنید.

زیبایی مادر پس از زایمان و شیردهی

بسیاری از مادران تصور می‌کنند که زایمان نقطه پایانی بر تمام محدودیت‌هاست و به محض تولد نوزاد، می‌توانند به تمام روتین‌های زیبایی سابق خود بازگردند. اما واقعیت این است که دوران پس از زایمان و شیردهی، قوانین خاص خود را دارد. بدن پس از زایمان وارد فاز بازسازی و ترمیم می‌شود و هورمون‌ها دچار نوسانات شدیدی می‌شوند که تأثیرات مستقیمی بر پوست و مو دارد.

ریزش موی پس از زایمان واقعیت دارد؟

یکی از شایع‌ترین و ترسناک‌ترین تجربه‌های مادران، ریزش موی شدید حدود سه تا چهار ماه پس از زایمان است. بسیاری از مادران با دیدن دسته‌های بزرگ مو که در حمام یا روی برس می‌ریزد، دچار وحشت می‌شوند و فکر می‌کنند بیمار شده‌اند. اما این پدیده که تلوژن افلوویوم نام دارد، کاملاً طبیعی و فیزیولوژیک است.
در دوران بارداری، سطح بالای هورمون‌های استروژن و پروژسترون باعث می‌شود که فاز رشد موها طولانی‌تر شود و موهایی که باید به طور طبیعی می‌ریختند، روی سر باقی بمانند. به همین دلیل موها در بارداری پرپشت‌تر به نظر می‌رسند. پس از زایمان و افت ناگهانی این هورمون‌ها، تمام آن موهایی که در نه ماه گذشته باید می‌ریختند و نریخته بودند، به یکباره وارد فاز استراحت و ریزش می‌شوند.

استراتژی مدیریت: هیچ شامپو، لوسیون یا ویتامینی نمی‌تواند جلوی این ریزش فیزیولوژیک را به طور کامل بگیرد، زیرا دستوری هورمونی از درون بدن صادر شده است. بهترین کار صبر و مدیریت است. معمولاً تا یک سالگی کودک، چرخه موها تنظیم می‌شود و حجم موها به حالت قبل برمی‌گردد. در این دوران حساس، از بستن سفت موها (مدل دم‌اسبی محکم)، استفاده از کش‌های پلاستیکی، اکستنشن سنگین و دکلره کردن‌های شدید که ساقه مو را ضعیف می‌کند، اکیداً خودداری کنید. مصرف مکمل‌های دوران شیردهی و تغذیه غنی از پروتئین، آهن و زینک به رویش مجدد موهای جدید و قوی کمک می‌کند.

عوارض بوتاکس و فیلر در دوران شیردهی چیست؟

سوال مهم دیگر این است که آیا می‌توان در دوران شیردهی بوتاکس یا ژل تزریق کرد؟ پاسخ محتاطانه و علمی اکثر پزشکان “خیر” است. اگرچه مولکول‌های سم بوتولینوم (بوتاکس) بسیار بزرگ و سنگین هستند و احتمال ورود آن‌ها به شیر مادر از نظر تئوری بسیار کم است، اما هنوز تحقیقات کافی و گسترده روی انسان برای اثبات بی‌خطر بودن صددرصدی آن وجود ندارد.

هیچ مادری دوست ندارد فرزندش را در معرض کوچکترین ریسک قرار دهد. اگر نوزاد شما تمام تغذیه‌اش از شیر مادر است (تغذیه انحصاری)، بهتر است ریسک نکنید و صبر کنید. اما اگر کودک بزرگتر شده و غذای کمکی می‌خورد یا شیر مادر بخش کوچکی از تغذیه‌اش است، برخی پزشکان با رعایت احتیاط شدید و با این شرط که مادر شیر خود را دوشیده و دور بریزد (به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از تزریق)، اجازه انجام آن را می‌دهند. با این حال، توصیه عمومی و ایمن بر به تعویق انداختن تزریقات زیبایی تا پایان دوره شیردهی است.

درمان لک‌های بارداری یا ملاسما پس از زایمان

یکی از یادگاری‌های شایع و گاهی ناخوشایند دوران بارداری، ایجاد لک‌های تیره روی صورت است که به «ملاسما» یا «ماسک بارداری» (Chloasma) شهرت دارد. این لکه‌ها که معمولاً به صورت قرینه روی پیشانی، گونه‌ها، لب بالا و چانه ظاهر می‌شوند، نتیجه مستقیم طوفان هورمونی (افزایش استروژن و پروژسترون) و تحریک سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست (ملانوسیت‌ها) هستند. خبر خوب این است که در بسیاری از مادران، با زایمان و فروکش کردن سطح هورمون‌ها، این لکه‌ها به مرور زمان و طی چند ماه خودبه‌خود کمرنگ یا محو می‌شوند. اما برای گروهی دیگر، این لکه‌ها سرسخت هستند و نیاز به مداخله درمانی دارند.

در دوران شیردهی، اگرچه محدودیت‌های سخت‌گیرانه دوران بارداری کمتر شده است، اما همچنان هر ماده‌ای که روی پوست صورت استفاده می‌کنید، پتانسیل جذب و ورود به شیر مادر را دارد. بنابراین، انتخاب مناسب محصولات درمانی اهمیت ویژه‌ای دارد.

چه ترکیباتی در دوران شیردهی مجاز هستند؟

برای مبارزه با ملاسما در دوران شیردهی، ما به ترکیباتی نیاز داریم که همزمان “موثر” و “ایمن” باشند:

۱. ویتامین C (سلاح آنتی‌اکسیدانی):

سرم‌های ویتامین سی یکی از بهترین و ایمن‌ترین انتخاب‌ها هستند. این ویتامین با مهار آنزیم تیروزیناز (که مسئول تولید رنگدانه است) از تولید لک جدید جلوگیری کرده و لک‌های قدیمی را روشن می‌کند. علاوه بر این، ویتامین سی به عنوان یک آنتی‌اکسیدان قوی، آسیب‌های ناشی از نور خورشید را ترمیم کرده و پوست را شفاف می‌کند.

۲. آزلائیک اسید:

این ماده که از غلات (گندم و جو) به دست می‌آید، یکی از ایمن‌ترین ترکیبات ضدلک برای دوران بارداری و شیردهی است. آزلائیک اسید علاوه بر خاصیت روشن‌کنندگی، خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی دارد و برای مادرانی که همزمان درگیر لک و جوش هستند، معجزه می‌کند.

۳. لایه‌بردارهای ملایم (AHA):

اسیدهای آلفا هیدروکسی مانند اسید لاکتیک (مشتق از شیر) و اسید گلیکولیک (مشتق از نیشکر) با غلظت‌های کنترل شده، لایه‌ی مرده و کدر سطح پوست را به آرامی جدا می‌کنند. این کار باعث می‌شود سلول‌های جدید و روشن‌تر جایگزین سلول‌های لک‌دار شوند. اسید لاکتیک به دلیل خاصیت آبرسانی، برای پوست‌های خشک پس از زایمان گزینه ایده‌آلی است.

۴. روشن‌کننده‌های نوین:

ترکیباتی مانند نیاسینامید (ویتامین B3)، آربوتین (عصاره گیاه توت خرس) و کوجیک اسید (مشتق از قارچ)، جایگزین‌های ایمن و گیاهی برای مواد شیمیایی خشن هستند. نیاسینامید علاوه بر روشن‌کنندگی، سد دفاعی پوست را تقویت کرده و از انتقال رنگدانه به سطح پوست جلوگیری می‌کند.

چه چیزهایی برای دوران شیردهی ممنوع است؟

با وجود آزادی عمل نسبی، هنوز یک “نه” بزرگ در دوران شیردهی وجود دارد: هیدروکینون.

هیدروکینون قوی‌ترین ماده ضدلک در دنیای درماتولوژی است، اما به دلیل جذب سیستمیک بالا (ورود قابل توجه به جریان خون) و عوارض جانبی احتمالی، مصرف آن در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود. همچنین استفاده از رتینوئیدهای قوی خوراکی یا موضعی با دوز بالا نیز بهتر است با احتیاط و نظر مستقیم پزشک باشد، هرچند برخی مشتقات ضعیف‌تر ویتامین A ممکن است با تجویز پزشک مجاز باشند.

جراحی‌های زیبایی بعد از زایمان چه عوارضی دارند؟

فشار اجتماعی برای “بازگشت سریع به بدن قبل از بارداری” باعث می‌شود بسیاری از مادران بلافاصله پس از زایمان به فکر جراحی شکم (ابدومینوپلاستی) یا لیپوساکشن بیفتند. انجام هرگونه جراحی زیبایی بزرگ تا حداقل شش ماه و ترجیحاً یک سال بعد از زایمان اکیداً ممنوع و غیرعلمی است.

بدن برای بهبودی کامل، جمع شدن طبیعی رحم، بازگشت پوست به حالت ارتجاعی و تثبیت وزن نهایی به زمان نیاز دارد. انجام جراحی زود هنگام نه تنها نتایج مطلوبی نخواهد داشت، بلکه به دلیل تورم بافت‌ها، ریسک عوارض را بالا می‌برد. همچنین مواد بیهوشی و داروهای مسکن قوی بعد از عمل می‌توانند بر شیردهی و هوشیاری مادر برای مراقبت از نوزاد تأثیر منفی بگذارند. ورزش‌های ملایم تقویت عضلات شکم و لگن و بستن شکم‌بند (با مشورت پزشک) راهکارهای اولیه، ایمن و موثر هستند.

مراقبت از بخیه‌های سزارین و پرینه‌ورافی

زیبایی فقط مربوط به صورت نیست؛ ترمیم زخم‌های زایمان نیز بخشی از زیبایی بدن است. برای جلوگیری از ایجاد گوشت اضافه (کلوئید) در محل بخیه سزارین، پس از کشیدن بخیه‌ها و بسته شدن کامل زخم، استفاده از ورق‌های سیلیکونی یا ژل‌های ترمیم‌کننده سیلیکونی بسیار موثر است. این محصولات با ایجاد فشار و رطوبت مناسب، از برجسته شدن جای زخم جلوگیری می‌کنند. ماساژ ملایم جای زخم با روغن ویتامین ای پس از بهبودی اولیه نیز می‌تواند به نرم شدن بافت اسکار کمک کند.

جدول راهنمای خدمات زیبایی مجاز و غیر مجاز در بارداری

ما می‌دانیم که مادران باردار و شیرده وقت کمی برای مطالعه دارند. می‌توانید از این بخش اسکرین‌شات بگیرید تا هر زمان که به آرایشگاه، کلینیک پوست یا داروخانه می‌روید، یک راهنمای همراه و مطمئن داشته باشید.

نوع خدمات زیبایی	سه ماهه اول	سه ماهه دوم و سوم	دوران شیردهی	نکات کلیدی و شروط ایمنی
رنگ مو و دکلره	ممنوع	با احتیاط شدید	مجاز	استفاده از رنگ بدون آمونیاک، تهویه عالی، روش‌های بدون تماس با ریشه (مش کلاهی، آمبره)
کراتین و ریباندینگ	ممنوع	ممنوع	با احتیاط	خطر گاز سمی فرمالدهید؛ در شیردهی فقط مواد کاملاً گیاهی و بدون گاز با ماسک فیلتردار
کاشت ناخن و ژلیش	با احتیاط	با احتیاط	مجاز	استفاده از ماسک فیلتردار برای جلوگیری از استنشاق غبار، سالن با تهویه قوی، ضدآفتاب زدن به دست قبل از UV
لیزر موهای زائد	ممنوع	ممنوع	مجاز	در شیردهی مجاز است اما ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی دردناک‌تر باشد یا جلسات بیشتری نیاز باشد
بوتاکس و فیلر	ممنوع	ممنوع	مشورت پزشک	عدم وجود تحقیقات کافی؛ در شیردهی بهتر است انجام نشود یا شیر دوشیده و دور ریخته شود
فیشیال و پاکسازی	مجاز	مجاز	مجاز	بدون استفاده از دستگاه‌های برقی (هیدرودرمی)، لایه‌برداری مکانیکی ملایم، ماسک‌های طبیعی
تاتو و میکروبلیدینگ	ممنوع	ممنوع	مجاز	در شیردهی مجاز است اما رنگ‌پذیری پوست ممکن است به دلیل هورمون‌ها کم باشد
سولاریوم و آفتاب	ممنوع	ممنوع	با احتیاط	خطر گرمازدگی و لک پوستی شدید؛ در شیردهی مراقب سوختگی نوک سینه باشید
ماساژ بدن	با متخصص	مجاز	مجاز	فقط ماساژ مخصوص بارداری (پرهیز از نقاط ماشه‌ای)، پوزیشن خوابیدن به پهلو
لایه برداری شیمیایی	ممنوع	با احتیاط	مجاز	فقط اسیدهای میوه ضعیف (AHA)؛ رتینوئیدها و سالیسیلیک اسید قوی ممنوع هستند

کلام آخر ویمام

سفر نه ماهه بارداری، فرصتی بی‌نظیر و تکرارنشدنی برای بازنگری عمیق در تعریف ما از زیبایی و مراقبت از خود است. در این مسیر طولانی، ما یاد می‌گیریم که زیبایی تنها در ظاهر آراسته، موهای رنگ شده یا ناخن‌های کاشته شده خلاصه نمی‌شود؛ بلکه زیبایی واقعی در مسئولیت‌پذیری، آگاهی و عشقی بی‌پایان است که نثار موجودی نادیده می‌کنیم. محدودیت‌های زیبایی در این دوران، نه به معنای محرومیت و رنج، بلکه به معنای اولویت‌بندی خردمندانه سلامتی است. شما با انتخاب روش‌های ایمن، طبیعی و ملایم، نه تنها از سلامت و تکامل جنین خود محافظت می‌کنید، بلکه به بدن خود نیز استراحت می‌دهید تا از بمباران مواد شیمیایی و تهاجمی دور بماند و نفسی تازه کند.

هر زمان که در مورد انجام یک کار زیبایی تردید داشتید، به قانون طلایی “شک و پرهیز” عمل کنید یا با پزشک خود مشورت نمایید. به یاد داشته باشید که این دوران با تمام سختی‌هایش زودگذر است و خیلی زود می‌توانید به روتین‌های قبلی خود بازگردید، اما این بار با همراهی فرشته‌ای کوچک که شما زیباترین، قوی‌ترین و مهربان‌ترین موجود جهان در چشمان او هستید. ما در تیم وی مام مفتخریم که در این دوران حساس، با ارائه اطلاعات دقیق، به‌روز و علمی، همراه و راهنمای شما بودیم تا بتوانید با خیالی آسوده، مادری زیبا، شاداب، آگاه و با اعتماد به نفس باشید.

آیا رنگ کردن مو در دوران شیردهی باعث تغییر طعم شیر می‌شود؟

خیر، رنگ کردن مو هیچ تأثیری بر طعم، کیفیت یا حجم شیر مادر ندارد. جذب مواد شیمیایی رنگ مو به جریان خون مادر بسیار ناچیز است و وارد شیر نمی‌شود. تنها نکته مهم این است که بوی تند مواد شیمیایی ممکن است نوزاد را اذیت کند، پس حتماً در محیطی با تهویه مناسب این کار را انجام دهید و قبل از بغل کردن و شیر دادن به نوزاد، دوش بگیرید و لباس خود را عوض کنید.

چرا پوستم در بارداری تیره شده و آیا این تیرگی‌ها می‌ماند؟

تیرگی پوست در نواحی مثل گردن، زیر بغل، کشاله ران و خط عمودی روی شکم (لینا نیگرا) ناشی از افزایش هورمون‌های محرک ملانوسیت در بارداری است. این پدیده کاملاً طبیعی و فیزیولوژیک است و معمولاً چند ماه (۳ تا ۶ ماه) پس از زایمان و بازگشت هورمون‌ها به سطح نرمال، خودبه‌خود و به تدریج برطرف می‌شود و در اکثر موارد نیاز به درمان خاصی ندارد.

آیا می‌توانم در بارداری از کرم‌های ضدچروک و جوانساز استفاده کنم؟

بستگی به ترکیبات کرم دارد. کرم‌های حاوی رتینول (ویتامین آ)، رتین-آ و مشتقات آن به دلیل خطر تراتوژنیک (آسیب به جنین) اکیداً ممنوع هستند. اما کرم‌های حاوی پپتیدها، ویتامین سی، هیالورونیک اسید، نیاسینامید و آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی مثل چای سبز معمولاً ایمن هستند. همیشه قبل از مصرف، لیست مواد تشکیل‌دهنده را دقیق چک کنید یا با پزشک مشورت کنید.

برای جلوگیری از ترک شکم (استریا) چه روغنی بهتر است؟

روغن‌های طبیعی که قدرت نفوذ و نرم‌کنندگی بالایی دارند بهترین گزینه‌اند. روغن بادام شیرین، روغن نارگیل، روغن زیتون، روغن جوانه گندم و شی‌باتر عالی هستند. مهم‌تر از نوع روغن، زمان شروع (از اوایل بارداری) و تداوم در ماساژ دادن است. روزی دو بار شکم، پهلوها، ران‌ها و سینه‌ها را چرب کنید تا پوست خاصیت ارتجاعی خود را حفظ کند و مرطوب بماند.

آیا کاشت مژه در ماه آخر بارداری برای زایمان مشکلی ایجاد می‌کند؟

خیر، داشتن مژه مصنوعی تداخلی با روند پزشکی زایمان طبیعی یا سزارین ندارد. اما باید در نظر داشته باشید که در هنگام زایمان و روزهای اول پس از تولد، ممکن است صورتتان خیس شود، عرق کنید یا نیاز به شستشوی مکرر داشته باشید و مراقبت از مژه‌ها سخت باشد. همچنین چسب مژه نباید باعث حساسیت شود تا در روزهای نزدیک زایمان چشمتان ملتهب و قرمز نباشد.

منبع: glowday , nct.org