بهترین قرص برای تهوع بارداری +جایگزین دمیترون
- نویسنده: دکتر حامد دلجوئی
- انتشار:
- بدون نظر
- بروزرسانی: 2 هفته پیش
بسیاری از مادران در دوران بارداری حالت تهوع دارند. گاهی این حالت آنقدر شدید میشود که در این مواقع، خیلی از مادران به فکر استفاده از قرص یا داروهای ضد تهوع میافتند؛ اما همیشه این سؤال مطرح میشود که کدام دارو برای بارداری بیخطر است و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد.
در این مقاله بهصورت ساده دربارهی داروهای مجاز برای تهوع بارداری صحبت میکنیم؛ از قرصهای رایجی مثل دمیترون (اندانسترون) و ویتامین B6 گرفته تا داروهای طبیعیتر مثل قرص زنجبیل یا شربتهای بدون نسخه. همچنین توضیح میدهیم که چه زمانی تهوع بارداری نیاز به درمان دارویی دارد و مصرف خودسرانهی این داروها چه عوارضی دارد.
اگر میخواهید بدانید بهترین دارو برای کنترل تهوع بارداری کدام است و در چه شرایطی باید با پزشک مشورت کنید، ادامهی این مطلب را حتماً بخوانید.
چه زمانی برای تهوع بارداری به دکتر برویم؟
قبل از اینکه به سراغ معرفی داروها برویم، بسیار مهم است که بدانیم چه زمانی باید زنگ خطر را به صدا درآوریم و از یک متخصص کمک بگیریم. تهوع و استفراغ خفیف تا متوسط، بخشی طبیعی از تجربه بارداری برای بسیاری از زنان است. اما اگر شما هر یک از شرایط زیر را تجربه میکنید، این دیگر یک “بیماری صبحگاهی” ساده نیست و نیاز به مداخله پزشکی دارد:
- استفراغ شدید و مکرر: اگر بیش از دو تا سه بار در روز استفراغ میکنید و این وضعیت به صورت روزانه ادامه دارد.
- عدم توانایی در نگه داشتن مایعات: اگر حتی نمیتوانید آب یا سایر مایعات را برای چند ساعت در معده خود نگه دارید. این وضعیت میتواند به سرعت منجر به کمآبی شدید بدن شود.
- کاهش وزن: اگر به دلیل تهوع و استفراغ، وزن شما به جای افزایش، در حال کاهش است (به خصوص کاهش بیش از ۲ کیلوگرم).
- علائم کمآبی: احساس سرگیجه شدید هنگام ایستادن، ضعف و بیحالی مفرط، کاهش قابل توجه حجم ادرار یا تیره شدن رنگ آن، و خشکی دهان و لبها.
- تأثیر شدید بر زندگی روزمره: اگر تهوع و استفراغ به قدری شدید است که شما را از انجام کارهای عادی روزمره، رفتن به محل کار یا مراقبت از سایر فرزندانتان باز میدارد.
در صورت داشتن هر یک از این علائم، درنگ نکنید. شما مجبور به تحمل این رنج نیستید. مراجعه به پزشک به شما کمک میکند تا با دریافت درمان مناسب، از بروز عوارض جدی مانند کمآبی شدید و سوءتغذیه برای خود و جنینتان جلوگیری کنید.
درمان دارویی تهوع بارداری

پزشکان برای درمان دارویی تهوع بارداری، یک رویکرد مرحلهای را دنبال میکنند. آنها همیشه با ایمنترین، ملایمترین و پرمطالعهترین گزینهها شروع میکنند. این داروها که به عنوان خط اول درمان تهوع بارداری شناخته میشوند، در اکثر موارد برای کنترل علائم خفیف تا متوسط کافی هستند.
متن انگلیسی:
If you need medication to relieve nausea and vomiting during pregnancy, there are a few over-the-counter (OTC) nausea medications. Examples include pyridoxine (vitamin B6), doxylamine (Unisom), and other oral antihistamines like diphenhydramine (Benadryl).
ترجمه متن:
اگر برای تسکین حالت تهوع و استفراغ در دوران بارداری به دارو نیاز دارید، چند داروی بدون نسخه (OTC) برای حالت تهوع وجود دارد. نمونههایی از جمله پیریدوکسین (ویتامین B6)، دوکسیلامین (یونیسوم) و سایر آنتیهیستامینهای خوراکی مانند دیفن هیدرامین (بنادریل) هستند.
قرص B6 برای تهوع بارداری
قرص ب۶ برای تهوع بارداری، اولین، سادهترین و یکی از ایمنترین گزینههایی است که پزشک به شما پیشنهاد خواهد داد. ویتامین B6 یا پیریدوکسین، یک ویتامین محلول در آب است که نقشهای مهمی در بدن ایفا میکند. اگرچه مکانیسم دقیق عملکرد آن در کاهش تهوع کاملاً مشخص نیست، اما دههها تجربه بالینی و تحقیقات متعدد نشان دادهاند که مصرف مکمل این ویتامین میتواند به طور قابل توجهی شدت تهوع را در بسیاری از زنان باردار کاهش دهد، هرچند ممکن است تأثیر زیادی بر کاهش تعداد دفعات استفراغ نداشته باشد. دوز معمول تجویز شده معمولاً بین ۱۰ تا ۲۵ میلیگرم، سه تا چهار بار در روز است. این دارو کاملاً ایمن است و به راحتی و بدون نسخه نیز قابل تهیه است، اما برای تعیین دوز مناسب حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
میدونم این جور علائم میتونه استرسزا باشه. اگه میخوای خیالت راحت بشه و راهنمایی درست و حسابی بگیری، همین الان آنلاینم و مرحلهبهمرحله کنارت هستم. همهچی هم کاملاً محرمانه میمونه.
ترکیب B6 با داکسیلامین برای تهوع بارداری
اگر ویتامین B6 به تنهایی کافی نبود، قدم بعدی و استاندارد طلایی درمان در بسیاری از کشورهای جهان، استفاده از ترکیبی از ویتامین B6 و دارویی به نام داکسیلامین است. داکسیلامین نوعی آنتیهیستامین است که معمولاً برای درمان بیخوابی یا علائم سرماخوردگی استفاده میشود، اما مشخص شده که اثر ضدتهوع بسیار خوبی نیز دارد. ترکیب این دو دارو با یکدیگر، اثر همافزایی داشته و بسیار موثرتر از هر کدام به تنهایی عمل میکند. این ترکیب دارویی یکی از معدود داروهایی است که به طور خاص برای تهوع بارداری مورد مطالعه قرار گرفته و ایمنی آن در دستهبندی A دارویی در بارداری (ایمنترین دسته) قرار گرفته است. عارضه جانبی اصلی داکسیلامین، خوابآلودگی است، به همین دلیل پزشک ممکن است توصیه کند که دوز اصلی آن را شبها قبل از خواب مصرف کنید.
قرص زنجبیل برای تهوع بارداری
برای مادرانی که ترجیح میدهند تا حد امکان از داروهای گیاهی استفاده کنند، زنجبیل یک گزینه عالی و مورد تایید علم پزشکی است. قرص زنجبیل برای تهوع بارداری به عنوان یک درمان موثر برای موارد خفیف تا متوسط شناخته میشود. تحقیقات متعدد نشان دادهاند که زنجبیل میتواند به اندازه ویتامین B6 در کاهش شدت تهوع موثر باشد. در ایران، این قرصها با نامهای تجاری مختلفی مانند زینتوما (محصول شرکت گل دارو) در دسترس هستند. این قرصها حاوی عصاره استاندارد شده ریشه زنجبیل هستند. با وجود اینکه زنجبیل یک ماده طبیعی است، اما مصرف آن به شکل مکمل و در دوزهای بالا نیز باید با مشورت پزشک صورت گیرد تا از بیخطر بودن آن برای شرایط خاص شما اطمینان حاصل شود.
قبل از اینکه سراغ دارو برید، بهتره همه راههای خانگی رو امتحان کرده باشید. روشهای طبیعی و بدون عوارض همیشه در اولویت هستن. ما یه لیست کامل از ۱۴ راهکار خانگی برای تسکین فوری تهوع داریم که میتونه خیلی بهتون کمک کنه.
داروهای قوی تر برای تهوع شدید بارداری

زمانی که تهوع و استفراغ به درمانهای خط اول پاسخ نمیدهد و همچنان شدید و ناتوانکننده است، پزشک به سراغ داروهای قویتر و تجویزی میرود. این داروها که به عنوان خط دوم درمان شناخته میشوند، معمولاً بسیار موثر هستند اما ممکن است عوارض جانبی بیشتری داشته باشند.
قرص دمیترون در بارداری برای تهوع
قرص ضد تهوع بارداری دمیترون یکی از معروفترین و پرکاربردترین داروها برای درمان حالت تهوع شدید در بارداری است. نام ژنریک یا اصلی این دارو، اندانسترون است و دمیترون صرفاً یکی از نامهای تجاری آن میباشد. قرص اندانسترون برای تهوع بارداری با یک مکانیسم کاملاً متفاوت عمل میکند. این دارو متعلق به دستهای از داروها به نام “آنتاگونیستهای گیرنده سروتونین” است. به زبان ساده، این دارو عملکرد یک ماده شیمیایی در مغز و دستگاه گوارش به نام سروتونین را مسدود میکند. سروتونین یکی از عوامل اصلی در ایجاد حس تهوع و رفلکس استفراغ است. با مهار آن، اندانسترون میتواند به طور بسیار موثری از تهوع و استفراغ جلوگیری کند. این دارو معمولاً به صورت قرصهای ۴ یا ۸ میلیگرمی تجویز میشود.
آیا خوردن اندانسترون در بارداری ضرر دارد؟
این مهمترین سوالی است که در مورد این دارو پرسیده میشود. آیا خوردن اندانسترون در بارداری ضرر دارد؟ طی سالهای گذشته، مطالعات بسیار بزرگ و گستردهای برای بررسی ایمنی این دارو در دوران بارداری انجام شده است. نتایج این تحقیقات بسیار اطمینانبخش بوده است. اکثریت قریب به اتفاق دادهها نشان میدهند که مصرف اندانسترون در بارداری، به خصوص پس از هفته دهم، با افزایش قابل توجهی در ریسک ناهنجاریهای مادرزادی همراه نیست. برخی مطالعات اولیه نگرانیهای بسیار کوچکی را در مورد ارتباط احتمالی با شکاف کام یا برخی نقایص قلبی مطرح کردند، اما مطالعات بزرگتر بعدی این ارتباط را تایید نکردند.
امروزه، کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG) و بسیاری از دستورالعملهای بالینی معتبر جهانی، اندانسترون را به عنوان یک گزینه درمانی خط دوم موثر و قابل قبول برای تهوع و استفراغ بارداری که به درمانهای اولیه پاسخ نداده، به رسمیت میشناسند. با این حال، تاکید همیشگی بر این است که تصمیم برای شروع این دارو و تعیین دوز آن باید منحصراً توسط پزشک معالج شما گرفته شود.
قرص متوکلوپرامید در بارداری
قرص متوکلوپرامید در بارداری یکی دیگر از گزینههای خط دوم است. این دارو با دو مکانیسم عمل میکند: اول اینکه در مغز، گیرندههای دوپامین را که در فرآیند تهوع نقش دارند، مسدود میکند. دوم اینکه، حرکات دستگاه گوارش را افزایش داده و به تخلیه سریعتر معده کمک میکند. این ویژگی دوم، آن را به گزینهای مناسب برای زنانی تبدیل میکند که احساس پری و سنگینی مداوم در معده دارند. متوکلوپرامید نیز به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته و عموماً ایمن در نظر گرفته میشود، اما ممکن است عوارض جانبی مانند خوابآلودگی یا در موارد نادر، حرکات عضلانی غیرقابل کنترل ایجاد کند.
قرص دیمن هیدرینات برای تهوع بارداری
قرص دیمن هیدرینات که در ایران بیشتر با نام “قرص ماشین” شناخته میشود، یک آنتیهیستامین دیگر است که برای درمان بیماری حرکت و همچنین تهوع و استفراغ استفاده میشود. این دارو نیز در دوران بارداری نسبتاً ایمن در نظر گرفته میشود و میتواند در کاهش علائم موثر باشد. با این حال، مهمترین عارضه جانبی آن، خوابآلودگی بسیار شدید است که میتواند برای بسیاری از مادران، به خصوص اگر شاغل باشند یا فرزند دیگری در خانه داشته باشند، مشکلساز باشد.
مصرف دارو معمولا برای مواقعیه که تهوع خیلی شدیده و به مرحله خطرناکی به نام “هایپرامسیس گراویداروم” رسیده. خیلی مهمه که با علائم این وضعیت آشنا باشید تا به موقع به پزشک مراجعه کنید. حتما مقاله ما در مورد همه چیز درباره تهوع شدید بارداری (هایپرامسیس) رو مطالعه کنید.
آمپول ضد تهوع در بارداری
در برخی موارد، شدت استفراغ به حدی است که مادر قادر به نگه داشتن قرص در معده خود نیست. در چنین شرایطی، استفاده از داروهای خوراکی بیفایده است و پزشک به سراغ فرمهای تزریقی داروها میرود.
بسیاری از داروهایی که به آنها اشاره شد، دارای فرم تزریقی نیز هستند. آمپول ضد تهوع در بارداری میتواند به صورت عضلانی یا وریدی تزریق شود تا دارو مستقیماً وارد جریان خون شده و به سرعت اثر کند. رایجترین آمپولهای مورد استفاده عبارتند از:
- آمپول اندانسترون (دمیترون)
- آمپول متوکلوپرامید (پلازیل)
این آمپولها معمولاً در مراکز درمانی یا اورژانس بیمارستانها تزریق میشوند.
سرم تراپی برای درمان تهوع بارداری
در موارد درمان حالت تهوع شدید در بارداری، به ویژه در شرایطی به نام هایپرامسیس گراویداروم که با کمآبی شدید همراه است، تنها راه درمان، بستری شدن در بیمارستان و دریافت مایعات و داروها از طریق ورید است. سرم تراپی برای تهوع بارداری چندین هدف را دنبال میکند: اول، به سرعت کمآبی بدن را جبران میکند. دوم، الکترولیتهای از دست رفته بدن را جایگزین میکند. و سوم، داروهای ضد تهوع مانند اندانسترون به طور مستقیم از طریق سرم وارد بدن شده و اثر بسیار قویتر و سریعتری خواهند داشت. گاهی ویتامینها نیز به سرم اضافه میشوند.
هرگز خوددرمانی نکنید!
این مهمترین پیامی است که باید از این مقاله به خاطر بسپارید. بارداری یک دوره منحصر به فرد است و دارویی که برای دوست یا خواهر شما ایمن بوده، ممکن است برای شما مناسب نباشد. همیشه، همیشه و همیشه قبل از مصرف هرگونه دارو، اعم از شیمیایی، گیاهی یا حتی ویتامین، با پزشک یا مامای خود مشورت کنید. آنها با در نظر گرفتن سابقه پزشکی شما، شدت علائم و هفته بارداری، بهترین دارو برای تهوع بارداری را برای شما انتخاب خواهند کرد. دریافت یک راهنمایی تخصصی و معتبر، حق شماست و امروزه با وجود خدماتی مانند مشاوره آنلاین با پزشک برای تهوع بارداری، این امر بسیار آسانتر از گذشته شده است.
بهترین زمان مصرف داروهای ضد تهوع بارداری
برای کسب بهترین نتیجه، داروها را به صورت پیشگیرانه مصرف کنید، نه پس از شروع تهوع. اگر معمولاً صبحها تهوع شدیدی دارید، پزشک ممکن است توصیه کند که دارو را شب قبل از خواب یا بلافاصله پس از بیدار شدن مصرف کنید تا از شروع موج تهوع جلوگیری شود. همیشه دارو را دقیقاً طبق دستور پزشک و در فواصل زمانی منظم مصرف کنید.
عوارض داروهای ضد تهوع در بارداری چیست؟
مانند هر داروی دیگری، داروهای ضد تهوع نیز میتوانند عوارض جانبی داشته باشند. آشنایی با این عوارض به شما کمک میکند تا نگران نشوید. شایعترین عوارض عبارتند از: خوابآلودگی (به ویژه با آنتیهیستامینها)، سردرد، سرگیجه و یبوست (یک عارضه شایع با اندانسترون). در صورت مشاهده هرگونه عارضه شدید یا نگرانکننده، حتماً با پزشک خود تماس بگیرید.
| نام دارو (ژنریک) | خط درمان | بهترین کاربرد برای | نکته کلیدی ایمنی |
|---|---|---|---|
| ویتامین B6 ± داکسیلامین | خط اول | تهوع خفیف تا متوسط | بسیار ایمن، استاندارد طلایی درمان |
| زنجبیل (کپسول) | خط اول (گیاهی) | تهوع خفیف، جایگزین شیمیایی | عموماً ایمن، با پزشک مشورت شود. |
| اندانسترون (دمیترون) | خط دوم | تهوع و استفراغ متوسط تا شدید | عموماً ایمن، فقط با تجویز پزشک |
| متوکلوپرامید | خط دوم/سوم | تهوع همراه با کندی تخلیه معده | با احتیاط و فقط با تجویز پزشک |
| دیمن هیدرینات | خط دوم/سوم | تهوع همراه با سرگیجه | خوابآلودگی شدید یک عارضه شایع است. |
این داروها برای کنترل علائم هستن، اما اگه میخواید یه دید کلی از خود بیماری، علتها و راهکارهای عمومیش داشته باشید، بهتره به مقاله مرجع ما یعنی راهنمای جامع تهوع در بارداری از صفر تا صد مراجعه کنید.
کلام آخر ویمام
تحمل تهوع و استفراغ شدید در بارداری، یک نشان شجاعت نیست. شما مجبور به تحمل این رنج در سکوت نیستید. علم پزشکی گزینههای دارویی ایمن و بسیار موثری را برای کمک به شما فراهم کرده است. به یاد داشته باشید که سلامت و آرامش شما در این دوران، مستقیماً بر سلامت جنینتان تأثیر میگذارد. صحبت کردن با پزشک و یافتن بهترین دارو برای درمان تهوع بارداری شما، یک اقدام مفید و مناسب در جهت مراقبت از خودتان است. این دوره سخت به زودی سپری خواهد شد. تیم متخصص وی مام همواره آماده است تا شما را در این مسیر با ارائه اطلاعات معتبر و حمایتهای لازم، همراهی کند.
اسم قرص حالت تهوع بارداری چیست که بدون نسخه بتوان تهیه کرد؟
ایمنترین گزینهای که معمولاً بدون نسخه میتوانید تهیه کنید، قرص ویتامین B6 است. قرصهای زنجبیل مانند زینتوما نیز در دسترس هستند. با این حال، حتی برای مصرف این موارد نیز، مشورت با داروساز یا پزشک برای تعیین دوز صحیح اکیداً توصیه میشود.
آیا قرص دمیترون باعث یبوست در بارداری میشود؟
بله، یبوست یکی از عوارض جانبی شایع قرص اندانسترون (دمیترون) است، زیرا این دارو میتواند حرکات روده را کمی کند کند. برای مقابله با این عارضه، حتماً مصرف فیبر و مایعات خود را در طول دوره درمان با این دارو افزایش دهید.
تفاوت اصلی قرص دمیترون با قرص B6 در چیست؟
قرص B6 یک ویتامین و درمان خط اول برای تهوع خفیف است. دمیترون (اندانسترون) یک داروی تجویزی قویتر و درمان خط دوم است که با مسدود کردن گیرندههای سروتونین، برای تهوع و استفراغ متوسط تا شدید استفاده میشود. اثربخشی دمیترون به مراتب قویتر است.
آیا میتوانم از شربت ضد تهوع کودکان برای خودم استفاده کنم؟
خیر، هرگز این کار را نکنید. بسیاری از شربتهای ضد تهوع کودکان حاوی دیمن هیدرینات هستند، اما دوز و ترکیبات آنها برای بزرگسالان، به خصوص زنان باردار، تنظیم نشده است. همیشه از داروهایی که به طور خاص برای شما تجویز شده، استفاده کنید.
در صورت فراموش کردن یک دوز از قرص ضد تهوع، چه کار باید بکنم؟
به محض یادآوری، دوز فراموش شده را مصرف کنید. اما اگر زمان مصرف دوز بعدی نزدیک است، دوز فراموش شده را نادیده گرفته و برنامه عادی خود را ادامه دهید. هرگز برای جبران، دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
منبع: goodrx , verywellhealth
- دسته بندی: بارداری و زایمان, بیماری و مراقبت بارداری, داروها, مقالات
- برچسب: تهوع, حالت تهوع در بارداری