غذاهای مفید و مضر برای اسهال کدام است؟ قویترین گیاه معجزه برای اسهال آبکی زرد

در روزهایی که با اسهال یا همان بیرون‌روی/شکم‌روی دست و پنجه نرم می‌کنید، تغذیه نقش مهمی در کنترل علائم و بهبود سریع‌تر وضعیت شما دارد. انتخاب درست غذاها و نوشیدنی‌ها می‌تواند به بازگرداندن انرژی، جلوگیری از کم‌آبی و کاهش ناراحتی‌های معده و روده کمک کند. برخی خوراکی‌ها آرامش‌بخش دستگاه گوارش هستند و فلور روده را متعادل نگه می‌دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است شدت اسهال را بیشتر کنند و طول دوره بیماری را طولانی‌تر نمایند.

در این مقاله، شما با بهترین غذاها و نوشیدنی‌ها برای اسهال، خوراکی‌هایی که باید اجتناب شوند و نکات ساده خانگی برای بهبود سریع‌تر آشنا خواهید شد. از موز و برنج گرفته تا سوپ‌های سبک و دمنوش‌های گیاهی، همه چیز را به زبان ساده توضیح داده‌ایم تا بتوانید در خانه راحت‌تر علائم را کنترل کنید و بهبود یابید. همچنین نکات مهمی درباره تغذیه کودکان، سالمندان و مادران شیرده ارائه شده است تا هر فردی با شرایط خاص بتواند از این راهنمای جامع بهره‌مند شود.

با خواندن ادامه مقاله، می‌توانید یک برنامه غذایی دقیق و عملی برای روزهای اسهال خود یا کودک‌تان داشته باشید و با آگاهی کامل، تغذیه‌ای مناسب و ایمن انتخاب کنید.

چرا انتخاب غذا در زمان اسهال مهم است؟

شاید برایتان سوال باشد که چرا وقتی سیستم گوارش به هم ریخته است ما اینقدر روی نوع غذا تاکید داریم. تصور کنید پای شما شکسته است؛ آیا با آن می‌دوید؟ قطعاً خیر. وقتی روده دچار التهاب و عفونت می‌شود دقیقاً مثل همان پای شکسته نیاز به استراحت و آتل‌بندی دارد. آتل‌بندی روده همان رژیم غذایی مناسب است. در زمان شکم‌روی پرزهای روده که مسئول جذب مواد مغذی هستند آسیب می‌بینند و کوتاه می‌شوند. این یعنی توانایی بدن برای هضم غذاهای سنگین و پیچیده به شدت کاهش می‌یابد.

اگر در این شرایط غذای اشتباهی وارد بدن شود نه تنها جذب نمی‌شود بلکه مثل یک سم عمل کرده و التهاب را بیشتر می‌کند. انتخاب مناسب غذا در این دوران دو هدف اصلی دارد. هدف اول تامین انرژی و مواد حیاتی از دست رفته بدن است تا شما از پا نیفتید. هدف دوم کمک به سفت شدن مدفوع و کاهش حرکات روده است تا فرد بتواند به زندگی عادی برگردد. تغذیه درست در واقع سوخت‌رسانی به سیستم ایمنی بدن است تا بتواند جنگ با ویروس‌ها و باکتری‌ها را برنده شود. پس هر قاشق غذایی که می‌خورید باید با دقت و آگاهی انتخاب شده باشد.

در زمان اسهال آبکی زرد چه اتفاقی برای بدن می‌افتد؟

بیایید کمی دقیق‌تر و البته به زبان ساده به داخل بدن سفر کنیم. وقتی ویروس یا باکتری وارد دستگاه گوارش می‌شود بدن اعلام وضعیت اضطراری می‌کند. بهترین راه برای بیرون راندن این مهاجمان چیست؟ شستشوی سریع روده. بدن آب زیادی را از بافت‌ها به داخل روده می‌کشد تا با فشار زیاد میکروب‌ها را دفع کند. این همان دلیلی است که مدفوع آبکی می‌شود. در این فرآیند پرزهای روده که مانند انگشتان کوچک هستند و وظیفه جذب غذا را دارند ملتهب و ناتوان می‌شوند.

همچنین آنزیم‌هایی که برای هضم قندها و چربی‌ها لازم هستند به طور موقت تولید نمی‌شوند. به همین دلیل است که اگر غذای چرب یا شیرین بخورید دل‌پیچه شما بدتر می‌شود. درک این مکانیزم به ما کمک می‌کند تا بفهمیم چرا باید غذاهای ساده، نرم و زود هضم بخوریم. ما باید با بدن همکاری کنیم نه اینکه با خوردن غذاهای سنگین کارش را سخت‌تر کنیم.

رعایت رژیم غذایی عالی است، اما فراموش نکنید که تغذیه فقط نقش حمایتی دارد. اگر می‌خواهید بدانید دقیقاً در دستگاه گوارش شما چه اتفاقی افتاده و چه زمانی این وضعیت خطرناک محسوب می‌شود، پیشنهاد می‌کنم توضیحات کامل را در مقاله مرجع «شکم روی یا اسهال چیست؟» مطالعه کنید.

قانون طلایی مایعات و الکترولیت‌ها چیست؟

مهم‌ترین خطر در زمان بیرون‌روی میکروب نیست بلکه کم‌آبی است. بدن شما مثل یک اسفنج خیس است که دارد فشرده می‌شود و آبش را از دست می‌دهد. اما این فقط آب خالی نیست. همراه با آب، املاح بسیار حیاتی و گران‌بهایی مثل سدیم، پتاسیم و کلر هم از بدن خارج می‌شوند. این املاح که الکترولیت نام دارند مسئول تپش قلب، کارکرد مغز و حرکت عضلات هستند. اگر فقط آب خالی بخورید ممکن است تعادل نمک‌های خون به هم بریزد و دچار ضعف و بی‌حالی بیشتر شوید. قانون طلایی این است: به ازای هر بار دفع باید مایعات حاوی الکترولیت مصرف کنید. بهترین گزینه محلول او آر اس است.

اما اگر طعم آن را دوست ندارید می‌توانید از مایعات طبیعی مثل آب سیب رقیق شده، دوغ بدون گاز و کم‌چرب خانگی یا سوپ‌های رقیق استفاده کنید. نوشیدن مایعات باید جرعه‌جرعه و مداوم باشد. هرگز یک لیوان آب را یک نفس سر نکشید چون این کار باعث تحریک روده و استفراغ می‌شود.

رژیم غذایی BRAT برای اسهال چیست؟

اگر به هر پزشک یا متخصص تغذیه‌ای در سراسر کره خاکی مراجعه کنید و بگویید دچار شکم‌روی شده‌اید اولین کلمه‌ای که می‌شنوید رژیم BRAT است. این نام مخفف چهار کلمه انگلیسی موز (Banana)، برنج (Rice)، پوره سیب (Applesauce) و نان تست (Toast) است. این رژیم سال‌هاست که به عنوان استاندارد طلایی برای درمان مشکلات گوارشی شناخته می‌شود. دلیل محبوبیت این رژیم سادگی و اثربخشی فوق‌العاده آن است. این چهار ماده غذایی چند ویژگی مشترک دارند: فیبر بسیار کمی دارند، هضمشان آسان است، طعم ملایمی دارند و به سفت شدن مدفوع کمک می‌کنند. البته امروزه پزشکان معتقدند نباید فقط به این چهار ماده محدود شد و باید پروتئین هم به رژیم اضافه کرد اما همچنان BRAT پایه اصلی تغذیه در روزهای اول بیماری است. بیایید هر کدام از این اجزا را با دقت بررسی کنیم تا ببینیم چرا اینقدر موثر هستند.

آیا موز قویترین درمان معجزه اسهال است؟

موز پادشاه میوه‌ها در زمان بیماری‌های گوارشی است. این میوه معجزه می‌کند اما چرا؟ اول از همه موز سرشار از پتاسیم است. همان‌طور که گفتیم پتاسیم یکی از مهم‌ترین الکترولیت‌هایی است که در اثر اسهال به سرعت دفع می‌شود. کمبود پتاسیم باعث گرفتگی عضلات، خستگی مفرط و تپش قلب می‌شود. خوردن موز این ذخایر را به سرعت پر می‌کند. دوم اینکه موز حاوی نوعی فیبر محلول به نام پکتین است.

پکتین در روده آب اضافی را جذب می‌کند و به توده‌ای ژله‌ای تبدیل می‌شود که باعث سفت شدن و قوام آمدن مدفوع می‌شود. نکته بسیار مهم این است که باید از موزهای زرد و کاملا رسیده یا حتی کمی لک‌دار استفاده کنید. موز کال و سبز حاوی نشاسته‌هایی است که هضمش سخت است و ممکن است باعث نفخ شود. بافت نرم موز هم نیازی به جویدن زیاد ندارد و معده را اذیت نمی‌کند.

متن انگلیسی:

Eating bland foods can help diarrhea go away faster and prevent stomach upset and irritation. Refraining from certain foods, such as milk or citrus fruits, is essential to avoiding worsened symptoms.

ترجمه متن:

خوردن غذاهای ملایم می‌تواند به بهبود سریع‌تر اسهال و جلوگیری از ناراحتی و سوزش معده کمک کند. خودداری از مصرف برخی غذاها مانند شیر یا مرکبات برای جلوگیری از تشدید علائم ضروری است.

healthline

برنج سفید و نان تست برای سفت کردن مدفوع آبکی زرد

در حالت عادی ما همیشه توصیه می‌کنیم برنج قهوه‌ای و نان سبوس‌دار بخورید چون فیبر دارند. اما در زمان اسهال قانون برعکس می‌شود. فیبر نامحلول موجود در سبوس مثل یک جارو عمل می‌کند و سرعت حرکت مواد در روده را زیاد می‌کند که این دقیقاً چیزی است که ما نمی‌خواهیم. برنج سفید کته شده و نان تست شده سفید فیبر بسیار کمی دارند. نشاسته موجود در آن‌ها در روده کوچک جذب می‌شود و چیزی برای تحریک روده بزرگ باقی نمی‌گذارد.

علاوه بر این نشاسته خاصیت چسبندگی دارد و به سفت شدن مدفوع کمک می‌کند. نان تست شده هم بهتر از نان نرم است. وقتی نان را تست می‌کنید رطوبت آن گرفته می‌شود و هضم نشاسته آن راحت‌تر می‌گردد. همچنین نان خشک اسید اضافی معده را جذب می‌کند و اگر حالت تهوع داشته باشید آن را تسکین می‌دهد. بهترین شکل مصرف برنج به صورت کته نرم با کمی نمک و بدون روغن است.

اگر مخاطب این رژیم غذایی فرزند دلبندتان است، باید بدانید که بچه‌ها هر غذایی را نمی‌خورند و بدقلقی می‌کنند. ما در راهنمای «درمان سریع کودکان در خانه» ترفندهایی را یاد داده‌ایم که چطور این غذاهای مفید را به کودکان بدهید تا بدون مقاومت میل کنند.

چرا پوره سیب بهتر از سیب خام درمان گیاهی انجام میدهد؟

سیب میوه‌ای دو چهره است. اگر آن را با پوست و خام بخورید برای رفع یبوست عالی است چون فیبر نامحلول پوستش روده را به کار می‌اندازد. اما وقتی سیب را پوست می‌گیرید و می‌پزید داستان عوض می‌شود. پختن سیب باعث می‌شود بافت سلولزی آن شکسته شود و هضم آن برای معده ضعیف مثل آب خوردن شود.

مهم‌تر از آن پختن سیب باعث آزاد شدن پکتین می‌شود. پکتین همان ماده‌ای است که باعث ژله‌ای شدن مربا می‌شود و در روده هم دقیقاً همین کار را می‌کند. آب اضافی را جذب کرده و اسهال آبکی را بند می‌آورد. همچنین سیب پخته منبع خوبی از قندهای طبیعی است که انرژی از دست رفته را جبران می‌کند. می‌توانید کمی پودر دارچین هم به پوره سیب اضافه کنید که خاصیت ضدعفونی‌کنندگی دارد.

بهترین غذاهای مفید برای کاهش اسهال شامل چیست؟

علاوه بر رژیم BRAT غذاهای دیگری هم هستند که مثل آبی روی آتش عمل می‌کنند. ما باید سبد غذایی بیمار را متنوع کنیم تا دچار کمبود مواد مغذی نشود. غذاهای مفید برای اسهال باید خاصیت قابض داشته باشند یعنی بافت‌ها را جمع کنند و التهاب را کاهش دهند. همچنین باید حاوی پروتئین زود جذب باشند تا عضلات تحلیل نروند. در این بخش لیستی از قهرمانان خاموش آشپزخانه را به شما معرفی می‌کنیم که شاید تا الان از تاثیر شگفت‌انگیز آن‌ها بی‌خبر بودید.

تاثیر پروبیوتیک‌ها بر درمان اسهال چیست؟

روده ما خانه میلیاردها باکتری است که بسیاری از آن‌ها دوستان ما هستند و به هضم غذا کمک می‌کنند. وقتی اسهال می‌شویم تعادل این شهر میکروبی به هم می‌ریزد و باکتری‌های بد و بیماری‌زا قدرت را در دست می‌گیرند. اینجا جایی است که پروبیوتیک‌ها وارد میدان می‌شوند. ماست پروبیوتیک و تأثیر آن بر اسهال انکارناپذیر است. این ماست‌ها حاوی باکتری‌های زنده و مفید مثل لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم هستند. وقتی شما ماست می‌خورید در واقع ارتش کمکی برای باکتری‌های خوب روده می‌فرستید.

این نیروهای تازه نفس با میکروب‌های بد می‌جنگند و محیط روده را اسیدی می‌کنند تا عوامل بیماری‌زا نتوانند رشد کنند. تحقیقات نشان داده است مصرف ماست پروبیوتیک طول دوره اسهال را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. البته دقت کنید ماست باید کم‌چرب و ترجیحاً ساده باشد. ماست‌های پرچرب یا خامه‌ای به دلیل چربی بالا ممکن است هضم را سخت کنند.

بهترین سوپ برای اسهال کدام است؟

سوپ غذای کلاسیک بیماران است اما هر سوپی برای اسهال خوب نیست. سوپ‌های خامه‌ای، سوپ جو سنگین یا سوپ‌هایی که پیاز داغ و روغن زیادی دارند ممنوع هستند. بهترین سوپ برای اسهال سوپی است که رقیق و نمکی باشد. سوپ مرغ ساده که با سینه مرغ بدون چربی، هویج پخته و برنج نیم‌دانه تهیه شده باشد معجزه می‌کند. هویج پخته منبع عالی ویتامین A است که برای ترمیم لایه مخاطی روده ضروری است.

همچنین آب مرغ حاوی آمینواسیدهایی است که التهاب را کم می‌کنند. نمک موجود در سوپ سدیم از دست رفته را جبران می‌کند و مایع سوپ بدن را هیدراته نگه می‌دارد. می‌توانید از آب قلم هم استفاده کنید که کلاژن دارد و به ترمیم دیواره روده کمک می‌کند اما حواستان باشد چربی روی آن را کاملاً بگیرید.

برای درمان اسهال چه میوه‌ای بخوریم؟

بجز موز و سیب پخته که پادشاهان این قلمرو هستند میوه‌های دیگری هم وجود دارند که می‌توانند کمک کننده باشند. میوه “به” یکی از قابض‌ترین میوه‌های موجود در طبیعت است. می‌توانید به را بپزید یا به صورت دمنوش و مربای کم‌شیرین مصرف کنید. تانن موجود در به باعث جمع شدن مخاط روده و توقف بیرون‌روی می‌شود. همچنین میوه “سنجد” اگرچه میوه نیست ولی پودر آن که شامل پوست و هسته است خاصیت درمانی فوق‌العاده‌ای دارد. اما باید خیلی مراقب باشید که چه میوه‌ای را انتخاب می‌کنید.

اکثر میوه‌های تابستانی مثل آلو، هلو، گیلاس، زردآلو و انجیر خاصیت ملین دارند و خوردن آن‌ها در زمان اسهال مثل ریختن بنزین روی آتش است. همچنین مرکبات مثل پرتقال و نارنگی به دلیل اسیدی بودن ممکن است معده ملتهب را اذیت کنند. پس فعلاً به همان سیب و موز و به اکتفا کنید تا کاملاً خوب شوید.

اصلاح رژیم غذایی در اسهال سالمندان شرط لازم است، اما شرط کافی نیست. برای اینکه بدانید در کنار این غذاها چه مکمل‌ها یا داروهایی باید مصرف شود، مراجعه به مقاله اصلی «درمان اسهال سالمندان» به شما کمک می‌کند تا پازل درمان را تکمیل کنید و جلوی کم‌آبی خطرناک بدن را بگیرید.

غذاهای مضر برای اسهال شامل چیست؟

دانستن اینکه چه چیزی نخوریم به اندازه دانستن اینکه چه چیزی بخوریم اهمیت دارد. برخی غذاها هستند که شاید در حالت عادی بسیار مقوی و سالم باشند اما در زمان بیماری حکم سم را دارند. این غذاها معمولاً دیرهضم هستند، گاز تولید می‌کنند یا روده را تحریک به حرکت بیشتر می‌کنند. در این بخش لیست سیاهی را به شما معرفی می‌کنیم که تا زمان بهبودی کامل باید دور آن‌ها خط قرمز بکشید.

غذاهای نفاخ و تشدید کننده اسهال کدامند؟

اولین گروهی که باید حذف شوند حبوبات هستند. لوبیا، عدس، نخود و باقلا حاوی قندهای پیچیده‌ای هستند که بدن انسان آنزیم لازم برای هضم کامل آن‌ها را ندارد. این قندها وارد روده بزرگ می‌شوند و توسط باکتری‌ها تخمیر شده و گاز زیادی تولید می‌کنند. این گاز باعث نفخ، دل‌پیچه و درد شدید در روده‌ای می‌شود که خودش ملتهب است. گروه دوم سبزیجات خانواده کلم هستند. کلم بروکلی، گل‌کلم و کلم‌پیچ همگی نفاخ هستند.

همچنین پیاز و سیر خام با اینکه خاصیت آنتی‌بیوتیکی دارند اما به شدت محرک دستگاه گوارش هستند و می‌توانند سوزش معده و درد را بیشتر کنند. غذاهای تند و پر ادویه هم باید کاملاً حذف شوند. کپسایسین موجود در فلفل مستقیماً عصب‌های روده را تحریک کرده و حرکات دودی روده را زیاد می‌کند که نتیجه‌اش دفع سریع‌تر و آبکی‌تر است.

آیا شیر برای اسهال ضرر دارد؟

این یکی از مهم‌ترین سوالات است. پاسخ کوتاه این است: بله معمولاً ضرر دارد. اما چرا؟ قند موجود در شیر “لاکتوز” نام دارد. برای هضم لاکتوز بدن به آنزیمی به نام “لاکتاز” نیاز دارد که در لبه پرزهای روده تولید می‌شود. همان‌طور که گفتیم در زمان اسهال این پرزها آسیب می‌بینند و می‌ریزند. در نتیجه کارخانه تولید لاکتاز موقتاً تعطیل می‌شود. وقتی شما شیر می‌خورید لاکتوز هضم نشده باقی می‌ماند و باعث نفخ شدید، دل‌پیچه و اسهال بیشتر می‌شود.

به این حالت “عدم تحمل لاکتوز ثانویه” می‌گویند. حتی اگر شما در حالت عادی مشکلی با شیر ندارید در زمان اسهال احتمالاً دچار مشکل می‌شوید. این وضعیت موقتی است و بعد از ترمیم روده می‌توانید دوباره شیر بخورید. اما ماست و پنیر کهنه داستانشان فرق می‌کند چون لاکتوز آن‌ها تخمیر شده و کمتر است. اگر خیلی به شیر علاقه دارید می‌توانید از شیرهای بدون لاکتوز استفاده کنید.

نوشیدنی های ممنوعه در زمان اسهال کدامند؟

شاید فکر کنید نوشیدن قهوه یا چای غلیظ برای رفع خستگی بیماری خوب است اما اشتباه می‌کنید. کافئین موجود در قهوه، نسکافه و چای پررنگ یک ماده ادرارآور (دیورتیک) قوی است. یعنی باعث می‌شود کلیه‌ها آب بیشتری دفع کنند و کم‌آبی بدن تشدید شود. همچنین کافئین محرک سیستم عصبی روده است و باعث می‌شود روده سریع‌تر منقبض شود و غذا را با سرعت بیرون بریزد. نوشیدنی‌های الکلی هم که سم مطلق هستند و به شدت آب بدن را می‌کشند.

نوشابه‌های گازدار و آبمیوه‌های صنعتی هم به دلیل قند بسیار بالا مضر هستند. قند زیاد باعث پدیده‌ای به نام اسمز می‌شود؛ یعنی آب را از خون به داخل روده می‌کشد و اسهال را آبکی‌تر می‌کند. نوشیدنی‌های رژیمی هم که شیرین‌کننده مصنوعی مثل سوربیتول دارند خودشان عامل اسهال هستند.

وعده‌های غذایی پیشنهادی برای درمان سریع اسهال

حالا که تئوری را یاد گرفتیم بیایید عملی صحبت کنیم. بسیاری از بیماران می‌پرسند “خب الان دقیقاً چی بپزم؟”. داشتن یک برنامه مشخص ذهن شما را آرام می‌کند و استرس انتخاب غذا را از بین می‌برد. وعده‌های غذایی در این دوران باید کوچک و کم‌حجم باشند. به جای سه وعده سنگین سعی کنید 5 تا 6 وعده کوچک بخورید تا فشار کمتری به معده وارد شود.

بهترین صبحانه برای درمان اسهال چیست؟

صبحانه مهم‌ترین وعده برای شروع یک روز در مسیر بهبودی است. معده شما بعد از خواب شبانه خالی است و آماده جذب مواد مغذی است. بهترین گزینه نان تست سفید یا نان سوخاری است. می‌توانید روی آن مقدار کمی مربای به یا مربای سیب (بدون شهد زیاد) بمالید. پنیر کم‌چرب و کم‌نمک هم گزینه خوبی است چون پروتئین دارد.

تخم‌مرغ آب‌پز کاملاً سفت هم عالی است. زرده تخم‌مرغ منبع غنی مواد مغذی است و سفیده آن پروتئین زود جذب دارد. فقط دقت کنید تخم‌مرغ را نیمرو نکنید چون روغن برای شما سم است. فرنی که با آب (نه شیر) و آرد برنج تهیه شده باشد هم گزینه‌ای لطیف و مقوی است که معده را گرم و آرام می‌کند.

برای درمان اسهال و حالت تهوع چی بخوریم؟

گاهی اسهال تنها نیست و با یار همیشگی‌اش یعنی حالت تهوع می‌آید. در این شرایط غذا خوردن سخت‌ترین کار دنیاست. کلید حل این مشکل “زنجبیل” است. زنجبیل قوی‌ترین ضد تهوع طبیعی است. می‌توانید یک تکه کوچک زنجبیل تازه را در چای کمرنگ خود بیندازید یا بیسکوییت‌های زنجبیلی خشک بخورید.

غذاهای خشک و ترد مثل کراکر نمکی، چوب شور یا نان خشک بسیار کمک‌کننده هستند. این خوراکی‌ها بزاق را جذب می‌کنند و اسید معده را خنثی می‌کنند. حجم غذا باید بسیار کم باشد. مثلاً دو لقمه کوچک بخورید و صبر کنید. اگر بالا نیاوردید نیم ساعت بعد دوباره بخورید. از بوهای تند غذا و آشپزخانه هم دوری کنید.

غذای مناسب برای اسهال و استفراغ بزرگسالان چیست؟

اگر همزمان هم اسهال دارید و هم استفراغ اولویت اول فقط و فقط مایعات است. تا زمانی که استفراغ بند نیامده غذای جامد نخورید. مرحله اول فاز مایعات شفاف است: آب، او آر اس، چای کمرنگ. بعد از اینکه چند ساعت استفراغ نداشتید وارد فاز غذاهای نیمه جامد شوید. پوره سیب زمینی ساده، برنج کته نرم با کمی ماست چکیده کم‌چرب، سوپ رقیق برنج. اگر این‌ها را تحمل کردید می‌توانید کم‌کم مرغ آب‌پز یا ماهی کبابی (بدون روغن) را اضافه کنید.

ماهی سفید گوشت بسیار لطیفی دارد و هضمش راحت‌تر از گوشت قرمز است. گوشت قرمز به دلیل داشتن بافت پیوندی سفت و چربی مخفی بهتر است تا بهبودی کامل مصرف نشود.

حالا که می‌دانید ناهار و شام چه بخورید، بد نیست نوشیدنی‌هایتان را هم اصلاح کنید. استفاده از معجون‌های طبیعی که در مقاله «برای درمان اسهال در خانه چه بخوریم؟» معرفی کرده‌ایم، در کنار این رژیم غذایی مثل آبی روی آتش عمل کرده و التهاب روده‌ها را سریع‌تر از بین می‌برد.

تغذیه برای درمان اسهال در گروه‌های حساس

بدن کودکان و زنان باردار تفاوت‌های فیزیولوژیک مهمی با افراد عادی دارد. ذخیره آب بدن کودکان کم است و خیلی زود به مرحله خطرناک می‌رسند. زنان باردار هم مسئولیت تغذیه یک موجود دیگر را بر عهده دارند. بنابراین رویکرد تغذیه‌ای در این گروه‌ها باید با وسواس و دقت بیشتری باشد.

رژیم غذایی برای اسهال کودکان چگونه باید باشد؟

بزرگترین چالش با کودکان این است که وقتی بیمار می‌شوند بدقلق می‌شوند و غذا نمی‌خورند. اصرار به غذا خوردن نتیجه عکس می‌دهد و باعث استفراغ می‌شود. ترفند اصلی این است که غذاهای مفید را به شکلی که دوست دارند به آن‌ها بدهید. مثلاً اگر کته دوست ندارند برنج را با آب مرغ و هویج به صورت کته شل و خوشمزه درست کنید. ماکارونی یا پاستا ساده (بدون سس چرب و رب زیاد) معمولاً مورد علاقه بچه‌هاست و چون از گندم درست شده نشاسته خوبی دارد. سیب زمینی را به جای سرخ کردن به صورت تنوری یا کبابی درست کنید و با کمی نمک به آن‌ها بدهید.

بستنی‌های یخی خانگی که با آب میوه طبیعی درست شده‌اند هم برای تامین آب بدن و هم خوشحال کردن کودک عالی هستند. اما چیپس، پفک، شکلات و آبمیوه‌های پاکتی اکیداً ممنوع هستند.

تغذیه مناسب برای اسهال در دوران بارداری چگونه است؟

در دوران بارداری هورمون پروژسترون باعث شل شدن عضلات روده می‌شود و سیستم گوارش حساس‌تر است. اگر مادر باردار دچار اسهال شود خطر کم‌آبی جنین را تهدید می‌کند. مادران باردار باید حتماً وعده‌های غذایی را زیاد و حجمشان را کم کنند. نان تست، بیسکوییت‌های سبوس‌دار (به مقدار کم)، سوپ جو رقیق و ماست پروبیوتیک بهترین دوستان شما هستند. زنجبیل برای تهوع بارداری هم مفید است و با یک تیر دو نشان می‌زنید.

اما نکته مهم اینجاست که اگر شما باردار هستید و اسهال با دردهای مبهم شکمی، تب یا لکه‌بینی همراه شد نباید وقت را تلف کنید. گاهی تشخیص اینکه این درد مربوط به روده است یا رحم برای مادر سخت است. شما می‌توانید همین حالا از طریق سرویس ویزیت آنلاین زنان با متخصصان باتجربه وی مام مشورت کنید. این کار به شما آرامش خاطر می‌دهد و از خطرات احتمالی برای جنین جلوگیری می‌کند.

برنامه غذایی سه روزه برای درمان اسهال

برای اینکه کار شما را راحت کنیم یک نقشه راه سه روزه طراحی کرده‌ایم. این برنامه به سیستم گوارش شما فرصت می‌دهد تا مرحله به مرحله خودش را بازسازی کند.

روز اول: فاز استراحت مطلق روده و مایعات

هدف روز اول فقط جلوگیری از کم‌آبی و کاهش التهاب است. انتظار انرژی زیادی نداشته باشید و بیشتر استراحت کنید.
صبحانه: چای کمرنگ با نبات (خیلی کم)، یک تکه نان تست خشک.
میان وعده: یک لیوان او آر اس یا آب سیب رقیق شده.
ناهار: سوپ برنج و هویج بسیار رقیق با کمی نمک و آب لیموی تازه. بدون روغن و گوشت.
عصرانه: کمپوت سیب خانگی (سیب پخته با کمی دارچین).
شام: کته بسیار نرم (شله) با ماست کم‌چرب پروبیوتیک.
نکته: در تمام طول روز مصرف مایعات جرعه‌جرعه ادامه داشته باشد.

روز دوم: ورود غذاهای نیمه جامد و پروتئین سبک

امروز احتمالاً دفعات بیرون‌روی کمتر شده و اشتها کمی برگشته است.
صبحانه: تخم‌مرغ آب‌پز کاملاً سفت با نان سفید و کمی نمک.
میان وعده: یک عدد موز رسیده و له شده.
ناهار: کته ماش (ماش پوست کنده) با سینه مرغ آب‌پز ریش‌ریش شده. ماش قابض است و برای اسهال خوب است.
عصرانه: چند عدد کراکر نمکی یا چوب شور با چای.
شام: پوره سیب زمینی (بدون شیر و کره، با آب مرغ نرم شده) و یک پیاله ماست و نعنا.

روز سوم: بازگشت آرام به رژیم عادی

امروز باید احساس بهتری داشته باشید. کم‌کم غذاهای دیگر را اضافه می‌کنیم.
صبحانه: نان و پنیر کم‌نمک و گردو (خیلی کم).
ناهار: چلو گوشت ماهیچه (بدون چربی) یا کباب تابه ای مرغ بدون روغن.
عصرانه: یک لیوان دوغ خانگی با پودر گل محمدی.
شام: سوپ سبزیجات شامل کمی کدو سبز و جعفری (سبزیجات پخته شده اشکالی ندارند).
از فردا می‌توانید کم‌کم به رژیم عادی برگردید اما غذاهای چرب و سرخ کردنی را تا یک هفته عقب بیندازید.

تغذیه مناسب بعد از درمان اسهال به چه صورت است؟

بسیاری از افراد فکر می‌کنند به محض قطع شدن اسهال می‌توانند پیتزا و سیب زمینی سرخ کرده بخورند! این بزرگترین اشتباه است. روده شما تازه از جنگ برگشته و هنوز دیوارهای دفاعی‌اش ترمیم نشده‌اند. پرزهای روده برای رشد مجدد به چند روز تا یک هفته زمان نیاز دارند.

چگونه غذاهای عادی را دوباره شروع کنیم؟

بازگشت به رژیم عادی باید تدریجی باشد. در روزهای اول بعد از بهبودی همچنان از غذاهای سرخ کردنی و فست‌فود دوری کنید. لبنیات (شیر و خامه) را با احتیاط و کم‌کم اضافه کنید تا ببینید آیا روده تحمل لاکتوز را پیدا کرده است یا خیر. فیبر را هم باید کم‌کم زیاد کنید. خوردن یک کاسه بزرگ سالاد کاهو بلافاصله بعد از خوب شدن ممکن است دوباره باعث نفخ و شلی مزاج شود. سبزیجات پخته مثل اسفناج و کدو سبز گزینه‌های بهتری برای شروع هستند. آجیل‌ها و دانه‌های روغنی هم سنگین هستند و هضمشان سخت است پس عجله نکنید.

نقش مکمل‌ها در بازسازی روده

بعد از اسهال ذخایر ویتامین و املاح بدن خالی شده است. مصرف مکمل زینک (روی) تا دو هفته بعد از بهبودی بسیار توصیه می‌شود چون به ترمیم سریع‌تر مخاط روده کمک می‌کند و سیستم ایمنی را تقویت می‌کند تا دوباره مریض نشوید. همچنین ادامه دادن مصرف ماست پروبیوتیک یا مکمل‌های پروبیوتیک کپسولی برای حداقل یک هفته ضروری است تا فلور میکروبی روده کاملاً تثبیت شود. مولتی‌ویتامین‌ها هم می‌توانند انرژی از دست رفته را برگردانند.

کلام آخر ویمام

دوست عزیز، بدن شما خانه شماست و غذا مصالحی است که برای تعمیر این خانه در روزهای طوفانی نیاز دارید. ما سعی کردیم در این مقاله تمام آنچه برای مدیریت تغذیه در زمان اسهال نیاز دارید را در اختیار شما بگذاریم. یادتان باشد که صبوری بخشی از درمان است. به بدنتان فرصت دهید تا با کمک غذاهای سالم خودش را ترمیم کند. سخت نگیرید، استراحت کنید و با محبت از خودتان مراقبت کنید. سلامتی بزرگترین نعمت است و ما در تیم وی مام افتخار می‌کنیم که در مسیر حفظ این نعمت در کنار شما هستیم. آرزو میکنیم با رعایت این نکات خیلی زود سلامتی کامل خود را به دست بیاورید و دوباره با انرژی و لبخند به زندگی روزمره برگردید.

برای درمان سریع اسهال چی بخوریم؟

بهترین غذاها برای درمان فوری شامل کته نرم با ماست پروبیوتیک، موز رسیده، سیب پخته شده، نان تست سفید و سینه مرغ آب‌پز هستند. این غذاها هضم آسانی دارند و به سفت شدن مدفوع کمک می‌کنند.

آیا شیر برای اسهال ضرر دارد؟

بله، معمولاً در زمان اسهال آنزیم هضم کننده قند شیر (لاکتاز) در روده کاهش می‌یابد و خوردن شیر باعث نفخ و تشدید اسهال می‌شود. بهتر است تا بهبودی کامل از مصرف شیر خودداری کنید اما ماست پروبیوتیک مفید است.

بهترین میوه برای اسهال چیست؟

موز به دلیل داشتن پتاسیم و سیب پخته شده (کمپوت) به دلیل داشتن پکتین بهترین میوه‌ها هستند. همچنین میوه «به» پخته شده خاصیت قابض دارد. از مصرف میوه‌های ملین مثل آلو، انجیر و هلو خودداری کنید.

رژیم غذایی BRAT چیست؟

رژیم BRAT مخفف موز (Banana)، برنج (Rice)، پوره سیب (Applesauce) و نان تست (Toast) است. این چهار ماده غذایی به دلیل فیبر کم و هضم آسان، استاندارد طلایی تغذیه در زمان اسهال و مشکلات گوارشی هستند.

برای اسهال و دل‌پیچه چه نوشیدنی‌هایی بخوریم؟

محلول او آر اس (ORS)، چای کمرنگ با نبات، دمنوش نعنا و آب سیب رقیق شده بهترین نوشیدنی‌ها هستند. دمنوش زنجبیل هم برای کاهش دل‌پیچه و تهوع عالی است. از نوشابه، قهوه و آبمیوه‌های صنعتی پرهیز کنید.

منبع: healthline , clevelandclinic