اندازه دور سر نوزاد سالم چقدر باید باشد؟ +جدول و درمان خانگی ماکروسفالی و کوچک شدن سر

یکی از اولین و مهم‌ترین معایناتی که پس از تولد نوزاد انجام می‌شود، اندازه‌گیری دور سر اوست. شاید برای شما به عنوان والدین، این اندازه‌گیری یک عدد ساده به نظر برسد، اما برای پزشکان، این عدد یک شاخص بسیار مهم برای ارزیابی سلامت و روند رشد مغز کودک شماست. رشد مغز در سال اول زندگی با سرعت فوق‌العاده‌ای اتفاق می‌افتد و دور سر، آینه‌ای از این رشد است. هرگونه انحراف از مسیر رشد طبیعی می‌تواند یک زنگ خطر مهم باشد که نیاز به بررسی دقیق‌تری دارد. در این مقاله جامع از وی مام، قصد داریم به طور کامل و با زبانی ساده، تمام آن چیزی که باید درباره اندازه دور سر نوزاد بدانید را برایتان باز کنیم؛ از نحوه صحیح اندازه‌گیری گرفته تا تفسیر نمودارهای رشد و شناخت علائم هشداردهنده.

اندازه دور سر نوزاد؛ چرا اینقدر مهم است؟

اندازه‌گیری دور سر که در علم پزشکی به آن «دور سر پیشانی-پس‌سری» (OFC) گفته می‌شود، بخش ثابتی از معاینات روتین نوزادان و کودکان خردسال است. این کار به پزشک اجازه می‌دهد تا رشد مغز کودک را زیر نظر بگیرد. جمجمه نوزاد از صفحات استخوانی نرمی تشکیل شده که با فضاهایی به نام «فونتانل» یا «ملاج» از هم جدا شده‌اند. این ساختار انعطاف‌پذیر به مغز اجازه می‌دهد تا به سرعت رشد کند، به خصوص در سال اول زندگی.

با اندازه‌گیری منظم دور سر و ثبت آن بر روی نمودار رشد، پزشک می‌تواند الگوی رشد سر کودک شما را با الگوهای استاندارد مقایسه کند. این مقایسه به تشخیص زودهنگام مشکلات احتمالی مانند رشد بسیار سریع یا بسیار کند سر کمک می‌کند. به طور خلاصه، این اندازه‌گیری ساده، ابزاری قدرتمند برای اطمینان از سلامت مغز و سیستم عصبی فرزند شماست.

چگونه دور سر نوزاد را اندازه بگیریم؟

اگرچه اندازه‌گیری دقیق دور سر نوزاد معمولاً توسط پزشک یا پرستار در مراکز بهداشتی انجام می‌شود، اما شاید شما هم بخواهید در خانه این کار را انجام دهید تا روند رشد فرزندتان را دنبال کنید. برای این کار به یک متر نواری نرم و انعطاف‌پذیر نیاز دارید.

برای اندازه‌گیری صحیح، این مراحل را دنبال کنید:

1. نوزاد را در وضعیتی آرام و راحت قرار دهید. بهتر است نوزاد نشسته باشد یا کسی او را در آغوش بگیرد.

2. متر نواری را دور پهن‌ترین قسمت سر نوزاد بپیچید. این قسمت معمولاً کمی بالاتر از ابروها و گوش‌ها در جلو، و برجسته‌ترین نقطه در پشت سر است.

3. مطمئن شوید که متر کاملاً صاف است و در هیچ قسمتی پیچ نخورده یا کج نشده است.

4. متر نباید خیلی سفت یا خیلی شل باشد. باید به راحتی روی سر قرار بگیرد.

5. عددی را که دو سر متر به هم می‌رسند، بخوانید و یادداشت کنید. برای دقت بیشتر، می‌توانید این کار را سه بار تکرار کرده و میانگین اعداد را به عنوان اندازه نهایی در نظر بگیرید.

نکته مهم این است که اندازه‌گیری خانگی جایگزین معاینات پزشکی نیست. همیشه نتایج خود را با پزشک متخصص اطفال در میان بگذارید، زیرا تفسیر این اعداد نیاز به تخصص و مقایسه با نمودارهای استاندارد دارد.

وقتی والدین اندازه دور سر نوزاد را با نمودارهای استاندارد مقایسه می‌کنند، معمولاً نگرانی‌شان فقط به رشد محدود نمی‌شود و به علائم حیاتی هم توجه می‌کنند. اگر برایتان سؤال است تنفس طبیعی نوزاد در دقیقه چند است؟ و چه زمانی باید آن را بررسی کنید، مطالعه آن مطلب می‌تواند آرامش بیشتری ایجاد کند.

اندازه طبیعی دور سر نوزاد

یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های والدین این است که آیا اندازه دور سر نوزادشان «طبیعی» است یا نه. در پاسخ باید گفت که یک عدد واحد به عنوان اندازه طبیعی برای همه نوزادان وجود ندارد. اندازه طبیعی دور سر به عوامل مختلفی مانند ژنتیک، جنسیت، و سن نوزاد بستگی دارد. به همین دلیل است که پزشکان از نمودارهای صدک رشد استفاده می‌کنند.

وقتی پزشک می‌گوید دور سر نوزاد شما روی صدک پنجاهم قرار دارد، به این معنی است که از هر ۱۰۰ نوزاد هم‌سن و هم‌جنس، اندازه سر ۵۰ نوزاد از فرزند شما کوچک‌تر و اندازه سر ۴۹ نوزاد بزرگ‌تر است. به طور کلی، هر اندازه‌ای بین صدک ۳ تا ۹۷ طبیعی تلقی می‌شود، به شرطی که الگوی رشد کودک یکنواخت و پیوسته باشد. یعنی مهم‌تر از خود عدد، روند رشد کودک روی نمودار است. اگر کودک همیشه روی صدک دهم بوده و به رشد خود روی همین صدک ادامه می‌دهد، معمولاً جای نگرانی نیست. اما اگر به طور ناگهانی از صدک پنجاهم به صدک دهم یا نودم جهش کند، این موضوع نیاز به بررسی دقیق‌تر توسط پزشک دارد.

جدول دور سر نوزاد

برای استانداردسازی ارزیابی رشد کودکان در سراسر جهان، سازمان بهداشت جهانی (WHO) و مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) نمودارها و جداول رشدی را تهیه کرده‌اند. این جداول بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده از هزاران کودک سالم تهیه شده‌اند و به عنوان مرجعی برای مقایسه رشد کودک شما عمل می‌کنند.

این جداول معمولاً شامل ستون‌هایی برای سن (به ماه) و ردیف‌هایی برای اندازه‌های مختلف دور سر (به سانتی‌متر) هستند. همچنین خطوط منحنی روی نمودار، صدک‌های مختلف رشد (مانند صدک ۳، ۱۰، ۲۵، ۵۰، ۷۵، ۹۰ و ۹۷) را نشان می‌دهند. پزشک با مشخص کردن سن و اندازه دور سر نوزاد شما روی این نمودار، می‌تواند جایگاه او را در مقایسه با همسالانش مشخص کند.

دور سر نوزاد پسر

به طور کلی، پسرها در بدو تولد و در طول دوران کودکی، به طور متوسط دور سر کمی بزرگ‌تری نسبت به دخترها دارند. این تفاوت بیولوژیکی در نمودارهای رشد در نظر گرفته شده و به همین دلیل نمودارهای رشد برای پسران و دختران جداگانه است. به عنوان یک راهنمای کلی، میانگین دور سر یک نوزاد پسر در بدو تولد حدود ۳۴.۵ سانتی‌متر است. این عدد در سه ماهگی به حدود ۴۱ سانتی‌متر و در یک سالگی به حدود ۴۶ سانتی‌متر می‌رسد. باز هم تاکید می‌کنیم که این‌ها فقط میانگین هستند و رشد هر کودک منحصر به فرد است.

دور سر نوزاد دختر

نوزادان دختر به طور میانگین با دور سر کوچک‌تری نسبت به پسران متولد می‌شوند. میانگین دور سر برای یک نوزاد دختر در بدو تولد حدود ۳۴ سانتی‌متر است. این اندازه در سه ماهگی به حدود ۴۰ سانتی‌متر و در پایان سال اول به حدود ۴۵ سانتی‌متر افزایش می‌یابد. همانند پسران، مهم‌ترین نکته برای دختران نیز دنبال کردن یک منحنی رشد ثابت و پیوسته است، نه صرفاً قرار گرفتن روی یک عدد خاص. پزشک با استفاده از نمودار مخصوص دختران، روند رشد فرزند شما را به دقت زیر نظر خواهد گرفت.

رشد دور سر نوزاد

دوران نوزادی و به خصوص سال اول زندگی، دوره رشد انفجاری مغز است. در این دوره، اندازه مغز تقریباً سه برابر می‌شود و این رشد مستقیماً در افزایش اندازه دور سر منعکس می‌شود. به طور متوسط، دور سر نوزاد در سه ماه اول زندگی، هر ماه حدود ۲ سانتی‌متر رشد می‌کند. پس از آن، از ماه چهارم تا ششم، سرعت رشد کمی کندتر شده و به حدود ۱ سانتی‌متر در ماه می‌رسد. در شش ماهه دوم سال اول، این سرعت باز هم کاهش یافته و به حدود نیم سانتی‌متر در ماه می‌رسد. این الگوی رشد سریع در ابتدا و کند شدن تدریجی آن، کاملاً طبیعی است.

دور سر نوزاد سه ماهه

در پایان سه ماهگی، شما تغییرات قابل توجهی در نوزادتان مشاهده می‌کنید. او هوشیارتر شده، لبخند می‌زند و سر و گردن خود را بهتر کنترل می‌کند. همزمان با این تحولات، دور سر او نیز به سرعت رشد کرده است. به طور میانگین، دور سر نوزاد در این سن برای پسران حدود ۴۱ سانتی‌متر و برای دختران حدود ۴۰ سانتی‌متر است. این رشد سریع نشان‌دهنده ایجاد ارتباطات عصبی جدید و گسترش ساختارهای مغزی است.

دور سر نوزاد شش ماهه

در شش ماهگی، نوزاد شما به یک نقطه عطف مهم در رشد خود رسیده است. او غلت می‌زند، صداهای بیشتری تولید می‌کند و برای نشستن تلاش می‌کند. در این سن، سرعت رشد سر نسبت به سه ماه اول کمی کندتر شده است. میانگین دور سر برای یک نوزاد شش ماهه پسر حدود ۴۳.۵ سانتی‌متر و برای یک نوزاد دختر حدود ۴۲.۵ سانتی‌متر است. پزشک در معاینه شش ماهگی، این اندازه را با دقت بررسی می‌کند تا مطمئن شود رشد مغز همچنان در مسیر درستی قرار دارد.

دور سر نوزاد یک ساله

جشن تولد یک سالگی، جشنی برای یک سال رشد فوق‌العاده است. کودک شما حالا شخصیت منحصربه‌فرد خود را نشان می‌دهد، ممکن است چند کلمه بگوید و اولین قدم‌هایش را بردارد. تا این سن، حدود ۹۰ درصد رشد مغز او کامل شده است. میانگین دور سر در یک سالگی برای پسران حدود ۴۶ سانتی‌متر و برای دختران حدود ۴۵ سانتی‌متر است. پس از یک سالگی، سرعت رشد سر به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد و تا پایان دوره کودکی با آهنگی بسیار ملایم‌تر ادامه پیدا می‌کند.

بزرگ شدن سر نوزاد بعد از تولد

بسیاری از والدین متوجه می‌شوند که سر نوزادشان در هفته‌ها و ماه‌های اول پس از تولد به طور محسوسی بزرگ‌تر می‌شود. این موضوع کاملاً طبیعی و مورد انتظار است. همانطور که اشاره شد، این دوره، زمان رشد سریع مغز است. جمجمه انعطاف‌پذیر نوزاد به مغز اجازه می‌دهد تا فضای کافی برای این رشد داشته باشد. بنابراین، بزرگ شدن سر نوزاد بعد از تولد نه تنها نگران‌کننده نیست، بلکه نشانه‌ای از سلامت و رشد طبیعی اوست، به شرطی که این رشد در محدوده نمودارهای استاندارد باشد.

اندازه دور سر فقط یکی از شاخص‌های رشد نوزاد است و بهتر است همراه با سایر بررسی‌ها سنجیده شود. مرور چکاپ ماهانه نوزادان به شما نشان می‌دهد در هر ماه چه ارزیابی‌هایی لازم است تا روند رشد کوچولویتان مطمئن‌تر دنبال شود.

علت بزرگ بودن دور سر نوزاد

گاهی اوقات، اندازه دور سر نوزاد بالاتر از صدک ۹۷ قرار می‌گیرد یا سرعت رشد آن به طور غیرعادی زیاد است. به این وضعیت ماکروسفالی یا «بزرگ‌سَری» گفته می‌شود. بزرگ بودن دور سر همیشه به معنای وجود یک مشکل جدی نیست، اما نیاز به بررسی دقیق توسط پزشک دارد.

ماکروسفالی

ماکروسفالی به خودی خود یک بیماری نیست، بلکه یک علامت است. اولین و شایع‌ترین علت آن، ماکروسفالی خوش‌خیم خانوادگی است. در این حالت، بزرگ بودن سر یک ویژگی ارثی در خانواده است و اگر پدر، مادر یا بستگان نزدیک دیگر نیز سرهای بزرگی داشته باشند، احتمالاً این وضعیت برای نوزاد نیز طبیعی است. این کودکان معمولاً از نظر عصبی کاملاً سالم هستند و رشد طبیعی دارند.

اما در موارد دیگر، ماکروسفالی می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل پزشکی زمینه‌ای باشد. برخی از این دلایل عبارتند از:

• هیدروسفالی: این وضعیت که به «آب آوردن مغز» معروف است، به دلیل تجمع بیش از حد مایع مغزی-نخاعی در بطن‌های مغز رخ می‌دهد. این تجمع باعث افزایش فشار داخل جمجمه و بزرگ شدن سر می‌شود. هیدروسفالی یک وضعیت جدی است و نیاز به درمان فوری دارد.

• خونریزی داخل جمجمه: گاهی اوقات به دلیل آسیب هنگام تولد یا دلایل دیگر، ممکن است خونریزی در داخل سر رخ دهد.

• تومورهای مغزی: اگرچه نادر است، اما تومورهای مغزی نیز می‌توانند باعث افزایش اندازه سر شوند.

• برخی عفونت‌ها یا سندرم‌های ژنتیکی: بیماری‌هایی مانند سندرم سوتوس یا سندرم فراژیل ایکس می‌توانند با ماکروسفالی همراه باشند.

پزشک برای تشخیص علت ماکروسفالی، علاوه بر معاینه فیزیکی، ممکن است از ابزارهای تشخیصی مانند سونوگرافی از ملاج، سی‌تی اسکن یا ام‌آرآی مغز استفاده کند.

گاهی تغییرات در دور سر با مشکلات بینایی یا عصبی همراه است و والدین دوست دارند مطمئن شوند چشم‌های نوزاد به‌درستی عمل می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید تست دید نوزاد در خانه چطور انجام می‌شود و چه رفتارهایی طبیعی هستند، مطالعه آن مقاله می‌تواند راهنمای خوبی باشد.

علت کوچک بودن دور سر نوزاد

در طرف مقابل، وضعیتی وجود دارد که در آن دور سر نوزاد به طور قابل توجهی کوچک‌تر از حد طبیعی (معمولاً زیر صدک ۳) است. به این وضعیت میکروسفالی یا «کوچک‌سَری» گفته می‌شود. میکروسفالی نشان می‌دهد که مغز آنطور که باید رشد نکرده است یا رشد آن متوقف شده است.

میکروسفالی

میکروسفالی می‌تواند از بدو تولد وجود داشته باشد (مادرزادی) یا پس از تولد ایجاد شود (اکتسابی). این وضعیت می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و اغلب با تاخیر در رشد و مشکلات عصبی همراه است. برخی از علل اصلی میکروسفالی عبارتند از:

• عفونت‌های دوران بارداری: عفونت‌هایی مانند سرخجه، توکسوپلاسموز، سیتومگالوویروس (CMV) و به ویژه ویروس زیکا می‌توانند به مغز در حال رشد جنین آسیب برسانند و باعث میکروسفالی شوند.

• سوءتغذیه شدید مادر در دوران بارداری: نرسیدن مواد مغذی کافی به جنین می‌تواند رشد مغز او را مختل کند.

• قرار گرفتن در معرض مواد مضر: مصرف الکل، مواد مخدر یا برخی مواد شیمیایی سمی توسط مادر در دوران بارداری می‌تواند منجر به میکروسفالی شود.

• کرانیوسینوستوز (Craniosynostosis): در این وضعیت، یک یا چند درز استخوانی جمجمه نوزاد زودتر از موعد بسته می‌شوند. این اتفاق از رشد طبیعی مغز جلوگیری کرده و باعث کوچک ماندن و بدشکل شدن سر می‌شود.

• اختلالات ژنتیکی و کروموزومی: سندرم داون و سایر اختلالات ژنتیکی می‌توانند با میکروسفالی همراه باشند.

• کاهش اکسیژن‌رسانی به مغز جنین: مشکلاتی در جفت یا حوادث حین زایمان که منجر به نرسیدن اکسیژن کافی به مغز نوزاد می‌شود، می‌تواند باعث آسیب مغزی و میکروسفالی شود.

کودکان مبتلا به میکروسفالی نیاز به مراقبت‌های پزشکی و توانبخشی مستمر دارند تا بتوانند به حداکثر توانایی‌های خود دست یابند.

در کنار بررسی رشد سر و مغز، ارزیابی شنوایی هم اهمیت زیادی دارد، مخصوصاً در ماه‌های اول. اگر کنجکاو هستید روش انجام تست کم شنوایی نوزاد در منزل چیست و با چه نشانه‌هایی باید حساس‌تر باشید، پیشنهاد می‌شود آن مطلب را هم بخوانید.

درمان خانگی بزرگ شدن سر نوزاد

ممکن است در جستجوهای اینترنتی یا صحبت‌های اطرافیان با عبارت «درمان خانگی بزرگ شدن سر نوزاد» مواجه شوید. در اینجا باید با قاطعیت بگوییم که هیچ درمان خانگی، گیاهی یا سنتی برای کنترل اندازه دور سر وجود ندارد. این باور نه تنها اشتباه است، بلکه می‌تواند بسیار خطرناک باشد. بزرگ بودن سر یا ماکروسفالی، همانطور که توضیح داده شد، یا یک ویژگی ژنتیکی خوش‌خیم است که نیازی به درمان ندارد، یا نشانه‌ای از یک بیماری جدی مانند هیدروسفالی است که نیازمند تشخیص و مداخله فوری پزشکی است. تلاش برای هرگونه درمان خانگی می‌تواند باعث تاخیر در تشخیص و درمان صحیح شده و عواقب جبران‌ناپذیری برای سلامت نوزاد به همراه داشته باشد. هرگز به توصیه‌های غیرعلمی در این زمینه عمل نکنید و در صورت هرگونه نگرانی، فقط و فقط با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید.
لازم به ذکر است که این موضوع بیشتر بر اساس باورهای رایج و اطلاعات نادرست است تا شواهد علمی معتبر.

کوچک شدن سر نوزاد

عبارت «کوچک شدن سر نوزاد» ممکن است کمی گمراه‌کننده باشد. در واقعیت، سر نوزاد پس از تولد کوچک‌تر نمی‌شود. نگرانی اصلی زمانی ایجاد می‌شود که رشد سر متوقف شود یا سرعت آن به شدت کند شود، در حالی که بدن به رشد خود ادامه می‌دهد. این وضعیت باعث می‌شود که سر به نسبت اندازه بدن، کوچک به نظر برسد. این علامت می‌تواند نشان‌دهنده میکروسفالی اکتسابی یا مشکلاتی مانند کرانیوسینوستوز (بسته شدن زودرس درزهای جمجمه) باشد که مانع از رشد مغز می‌شود. بنابراین، اگر احساس می‌کنید رشد سر فرزندتان متوقف شده است، این یک زنگ خطر جدی است و باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
هیچ مدرک علمی قطعی برای تایید این باور که سر نوزاد به خودی خود کوچک می‌شود، وجود ندارد.

درمان خانگی کوچک شدن سر نوزاد

همانند بزرگ بودن سر، برای کوچک بودن سر یا میکروسفالی نیز هیچ درمان خانگی مؤثری وجود ندارد. میکروسفالی یک وضعیت پزشکی پیچیده است که از مشکلات ساختاری مغز یا رشد ناکافی آن ناشی می‌شود. تلاش برای درمان این وضعیت با روش‌های خانگی یا سنتی کاملاً بی‌فایده و خطرناک است. تنها راه کمک به کودک مبتلا به میکروسفالی، مراجعه به پزشک متخصص، تشخیص دقیق علت و شروع برنامه‌های درمانی و توانبخشی است. این برنامه‌ها ممکن است شامل کاردرمانی، گفتاردرمانی و فیزیوتراپی باشد تا به کودک کمک کند مهارت‌های خود را تقویت کند. هرگونه تاخیر در دریافت مراقبت‌های تخصصی می‌تواند فرصت‌های طلایی رشد کودک را از بین ببرد.
این موضوع در طب سنتی مطرح شده است اما در پزشکی مدرن شواهد محکمی برای آن یافت نشده است.

خیلی از مادرها بعد از اندازه‌گیری دور سر، می‌خواهند بدانند وضعیت کلی سلامت نوزاد هنگام تولد چطور بوده است. آشنایی با نمره آپگار بدو تولد نوزاد کمک می‌کند متوجه شوید پزشکان در همان دقایق اول چه مواردی را بررسی می‌کنند و هر نمره چه معنایی دارد.

نتیجه‌گیری

اندازه دور سر نوزاد یک عدد ساده روی کاغذ نیست، بلکه یک پنجره مهم به سوی سلامت و رشد مغز اوست. این شاخص به پزشکان کمک می‌کند تا از روند طبیعی رشد فرزند شما اطمینان حاصل کنند و در صورت وجود هرگونه انحراف، به موقع وارد عمل شوند. در این مقاله جامع از وی مام، تلاش کردیم تا شما را با اهمیت این موضوع، روش صحیح اندازه‌گیری، تفسیر نمودارها و شناخت علل بزرگ یا کوچک بودن سر آشنا کنیم. به یاد داشته باشید که مهم‌ترین نکته، روند رشد پیوسته و منظم کودک شماست. هرگز خودتان بر اساس یک عدد، نگران یا خوشحال نشوید و قضاوت نهایی را به پزشک متخصص اطفال بسپارید. معاینات منظم و دوره‌ای را جدی بگیرید و هرگونه سوال یا نگرانی خود را با پزشک در میان بگذارید تا با خیالی آسوده، شاهد رشد و بالندگی فرزند دلبندتان باشید.

سوالات متداول

اندازه دور سر طبیعی نوزاد در بدو تولد چقدر است؟
به طور میانگین، دور سر نوزادان پسر در بدو تولد حدود ۳۴.۵ سانتی‌متر و برای نوزادان دختر حدود ۳۴ سانتی‌متر است. با این حال، هر عددی بین صدک ۳ تا ۹۷ روی نمودار رشد، طبیعی محسوب می‌شود.

آیا شکل سر نوزاد روی اندازه آن تأثیر دارد؟
شکل سر نوزاد (مثلاً کشیده یا گرد بودن) می‌تواند کمی روی نحوه اندازه‌گیری تأثیر بگذارد، اما معمولاً تغییر چشمگیری در عدد نهایی ایجاد نمی‌کند. پزشکان با تجربه این تفاوت‌ها را در نظر می‌گیرند.

چند وقت یک‌بار باید دور سر نوزاد را اندازه گرفت؟
پزشک معمولاً در تمام معاینات روتین نوزاد در دو سال اول زندگی (معمولاً در ۲، ۴، ۶، ۹، ۱۲، ۱۸ و ۲۴ ماهگی) دور سر را اندازه‌گیری و ثبت می‌کند.

آیا بزرگ بودن سر نوزاد به معنای باهوش‌تر بودن اوست؟
خیر، هیچ ارتباط علمی اثبات‌شده‌ای بین اندازه بزرگ سر (در محدوده طبیعی) و هوش بالاتر وجود ندارد. هوش یک ویژگی بسیار پیچیده است که به عوامل ژنتیکی و محیطی متعددی بستگی دارد.

دور سر نوزاد نارس چگونه محاسبه می‌شود؟
برای نوزادان نارس، پزشکان از «سن اصلاح‌شده» استفاده می‌کنند. یعنی سن تقویمی نوزاد را منهای تعداد هفته‌هایی که زودتر به دنیا آمده است، می‌کنند و سپس اندازه‌ها را بر اساس نمودارهای مخصوص نوزادان نارس یا با سن اصلاح‌شده می‌سنجند.

اگر رشد دور سر نوزادم ناگهان سریع یا کند شود، چه کار کنم؟
هرگونه تغییر ناگهانی در الگوی رشد دور سر نوزاد (جهش به صدک‌های بالاتر یا سقوط به صدک‌های پایین‌تر) یک علامت هشدار است و باید فوراً برای ارزیابی دقیق به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید.