نشانه و درمان کامل انواع آلرژی‌ها +نوع پوستی، عصبی، فصلی و تنفسی شدید

آلرژی‌ها انواع مختلفی دارند و می‌توانند هر کسی را در هر سنی تحت تأثیر قرار دهند. از آلرژی فصلی و بهاره گرفته تا آلرژی‌های غذایی، پوستی و دارویی، هر نوع حساسیت نشانه‌ها و ویژگی‌های خاص خود را دارد. برخی باعث خارش و کهیر می‌شوند، برخی آبریزش بینی و عطسه، و برخی مشکلات چشم یا پوست را به همراه دارند.

در این مقاله، تمام انواع آلرژی‌ها به شکل دقیق و تفکیک‌شده معرفی شده‌اند: از آلرژی‌های محیطی مثل گرد و غبار، کپک و حیوانات خانگی تا حساسیت به نور آفتاب، لوازم آرایش و نیش حشرات. با خواندن این مقاله می‌توانید به راحتی نوع حساسیت خود را بشناسید و بدانید چه علائم و ویژگی‌هایی دارد.

آلرژی چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

برای آنکه بتوانیم بر آلرژی غلبه کنیم، ابتدا باید بدانیم در پشت پرده بدن چه اتفاقاتی رخ می‌دهد. سیستم ایمنی انسان یکی از پیچیده‌ترین سیستم‌های دفاعی در طبیعت است. وظیفه اصلی این سیستم، تمایز قائل شدن بین سلول‌های خودی و عوامل بیگانه خطرناک مانند ویروس‌ها، باکتری‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها است. اما در بدن افراد مبتلا به آلرژی که در اصطلاح پزشکی به آن‌ها افراد آتوپیک گفته می‌شود، این سیستم دچار نوعی بیش‌فعالی یا خطای محاسباتی می‌شود.

آلرژی یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد. فرآیند ایجاد آلرژی با مرحله‌ای به نام حساس‌سازی آغاز می‌شود. تصور کنید شما برای اولین بار گرده گیاه چنار را تنفس می‌کنید. در یک فرد سالم، سیستم ایمنی این گرده را نادیده می‌گیرد زیرا آن را بی‌خطر می‌داند. اما در بدن یک فرد مستعد آلرژی، سلول‌های ایمنی خاصی به نام سلول‌های دندریتیک، این ذرات گرده را می‌گیرند و به سلول‌های فرمانده سیستم ایمنی یعنی لنفوسیت‌های تی عرضه می‌کنند. لنفوسیت‌های تی به اشتباه دستور تولید نوعی پادتن یا آنتی‌بادی اختصاصی را صادر می‌کنند که ایمونوگلوبولین ای نام دارد. این پادتن‌ها در خون جریان می‌یابند و بر سطح سلول‌های دفاعی دیگری به نام ماست‌سل‌ها و بازوفیل‌ها می‌نشینند. در این مرحله، فرد هیچ علامتی ندارد، اما بدن او مانند یک انبار مهمات آماده انفجار است.

زمانی که فرد برای بار دوم در معرض همان گرده گیاه قرار می‌گیرد، ذرات آلرژن وارد بدن شده و مستقیماً به پادتن‌های ایمونوگلوبولین ای که روی ماست‌سل‌ها سوار هستند، متصل می‌شوند. این اتصال باعث فعال شدن ناگهانی ماست‌سل‌ها و پاره شدن غشای آن‌ها می‌شود. در نتیجه، مقادیر زیادی مواد شیمیایی التهابی به بافت‌های اطراف آزاد می‌شود. مهم‌ترین این مواد هیستامین است. هیستامین با اثر بر روی گیرنده های اچ یک در بافت‌ها، باعث گشاد شدن عروق خونی و نشت مایع به بافت‌ها می‌شود که نتیجه آن تورم و قرمزی است. همچنین هیستامین با تحریک پایانه‌های عصبی باعث خارش و عطسه می‌شود. علاوه بر هیستامین، مواد دیگری مانند لکوترین‌ها و پروستاگلاندین‌ها نیز آزاد می‌شوند که اثرات التهابی طولانی‌مدت‌تری دارند و مسئول گرفتگی بینی و تنگی نفس در ساعات بعدی هستند.

قبل از اینکه درگیر جزئیات دسته‌بندی‌ها شویم، باید بدانیم اصلاً چرا بدن چنین واکنش‌های تندی نشان می‌دهد. شناخت ریشه اصلی مشکل به شما کمک می‌کند تا دسته‌بندی‌ها را بهتر درک کنید. اگر دوست دارید بدانید در سطح سلولی بدن شما چه اتفاقی می‌افتد که سیستم ایمنی این‌طور برآشفته می‌شود، پیشنهاد می‌کنم مطلب جامعی که درباره ماهیت واکنش‌های آلرژیک نوشته‌ایم را مطالعه کنید.

انواع آلرژی تنفسی شامل چیست؟

سیستم تنفسی ما به دلیل تماس مستقیم و مداوم با هوای محیط، آسیب‌پذیرترین بخش بدن در برابر آلرژن‌های استنشاقی است. آلرژی‌های تنفسی طیف وسیعی از بیماری‌ها را شامل می‌شوند که از یک گرفتگی بینی ساده تا حملات شدید آسم متغیر هستند.

رینیت آلرژیک یا تب یونجه چیست؟

رینیت آلرژیک که در میان عامه مردم به تب یونجه یا نزله آلرژیک معروف است، شایع‌ترین بیماری ایمونولوژیک در جهان محسوب می‌شود. این بیماری التهاب مخاط پوشاننده حفره‌های بینی است. علائم بالینی رینیت آلرژیک بسیار آزاردهنده هستند و می‌توانند شامل عطسه‌های انفجاری و پشت سر هم به ویژه در صبحگاه، آبریزش بینی شفاف و رقیق که قطع نمی‌شود، گرفتگی و کیپ شدن بینی که تنفس را مختل می‌کند و خارش شدید در ناحیه بینی، گلو، چشم‌ها و حتی مجرای گوش باشند. بیمارانی که مدت‌ها درگیر رینیت آلرژیک درمان‌نشده هستند، ممکن است دچار عوارضی مانند کاهش حس بویایی، سردردهای مزمن سینوسی، خستگی مفرط ناشی از اختلال خواب و حتی تغییر در ساختار فک و دندان‌ها به دلیل تنفس دهانی طولانی‌مدت شوند.

منظور از آلرژی فصلی یعنی چه؟

آلرژی فصلی همان‌طور که از نامش پیداست، در زمان‌های خاصی از سال و همزمان با چرخه تولیدمثل گیاهان عود می‌کند. برای مدیریت صحیح این نوع آلرژی، شناخت دقیق زمان گرده‌افشانی گیاهان در منطقه جغرافیایی محل زندگی بسیار حیاتی است.

۱. آلرژی بهاره یا حساسیت به گرده درختان: با پایان زمستان و گرم شدن هوا در اسفند ماه، درختان شروع به گرده‌افشانی می‌کنند. در بسیاری از شهرهای ایران، درختانی نظیر چنار، زبان‌گنجشک، نارون، صنوبر، کاج و سرو نقره‌ای پوشش گیاهی غالب را تشکیل می‌دهند. گرده این درختان در ماه‌های فروردین و اردیبهشت به اوج غلظت خود در هوا می‌رسد. بسیاری از افرادی که فکر می‌کنند به گل‌های معطر و زیبا حساسیت دارند، در واقع به گرده نامرئی درختان مجاور واکنش نشان می‌دهند، زیرا گرده گل‌های زینتی معمولاً سنگین است و توسط حشرات جابجا می‌شود، نه باد.

۲. آلرژی تابستانی یا حساسیت به چمن‌ها: با فرا رسیدن خرداد ماه و گرمای هوا، فصل گرده‌افشانی چمن‌ها و علف‌های هرز مراتع آغاز می‌شود. چمن‌هایی که در پارک‌ها و فضاهای سبز شهری کاشته می‌شوند، مانند چمن برمودا، چمن رای‌گراس و چمن تیموتی، از اصلی‌ترین عوامل آلرژی در اوایل تا اواسط تابستان هستند. علائم این نوع آلرژی معمولاً در روزهایی که باد می‌وزد و گرد و خاک بلند می‌شود، شدت می‌یابد.

۳. آلرژی پاییزه یا حساسیت به علف‌های هرز: پاییز فصل جولان علف‌های هرز مهاجم است. گیاهانی مانند رگ وید یا پیرگیاه، سلمه تره، تاج خروس و گزنه در این فصل گرده‌افشانی می‌کنند. گرده گیاه رگ وید یکی از قوی‌ترین و تهاجمی‌ترین آلرژن‌های شناخته شده در طبیعت است. یک گیاه تک می‌تواند تا یک میلیارد دانه گرده در فصل تولید کند. این گرده‌ها بسیار سبک و آیرودینامیک هستند و می‌توانند مسافت‌هایی تا صدها کیلومتر را طی کنند. بنابراین حتی اگر در نزدیکی محل زندگی شما این گیاهان وجود نداشته باشند، ممکن است از طریق بادهای پاییزی در معرض آن‌ها قرار بگیرید.

آلرژی های محیطی و داخلی شامل چیست؟

بسیاری از مراجعین ما شکایت دارند که علائمشان در تمام طول سال وجود دارد و حتی در منزل بدتر می‌شود. این وضعیت نشان‌دهنده حساسیت به عوامل داخل ساختمان است.

مایت‌های گرد و غبار خانگی: مایت‌ها یا هیره‌ها، موجودات میکروسکوپی و هشت‌پایی از خانواده عنکبوتیان هستند که با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند. این موجودات در تمام خانه‌ها، حتی تمیزترین آن‌ها، زندگی می‌کنند. زیستگاه اصلی آن‌ها محیط‌های گرم، مرطوب و دارای الیاف پارچه‌ای مانند تشک خواب، بالش، پتو، فرش و مبلمان است. مایت‌ها از سلول‌های مرده پوست انسان که روزانه می‌ریزند تغذیه می‌کنند. عامل اصلی حساسیت، خود مایت نیست، بلکه پروتئین‌های موجود در فضولات و لاشه تجزیه‌شده آن‌هاست. این ذرات سنگین هستند و در هوا معلق نمی‌مانند، بلکه روی سطوح می‌نشینند و با راه رفتن روی فرش یا تکاندن رختخواب در هوا پخش می‌شوند.

قارچ‌ها و کپک‌ها: کپک‌ها قارچ‌های میکروسکوپی هستند که با تولید هاگ یا اسپور تکثیر می‌شوند. آن‌ها عاشق رطوبت هستند. مکان‌های مرطوب خانه مانند حمام، توالت، زیر سینک ظرفشویی، درز پنجره‌ها و خاک گلدان‌های آپارتمانی محل ایده‌آلی برای رشد کپک‌ها هستند. تنفس اسپور کپک‌ها می‌تواند علائم شدید تنفسی شبیه به آسم ایجاد کند.

حیوانات خانگی: پروتئین‌های حساسیت‌زا در حیوانات خونگرم مانند گربه، سگ، خرگوش و پرندگان وجود دارد. برخلاف باور عموم، موی حیوان به تنهایی آلرژن نیست، بلکه ناقل آلرژن است. منبع اصلی آلرژن‌ها غدد چربی پوست، بزاق و ادرار حیوان است. وقتی حیوان خود را لیس می‌زند، بزاق حاوی پروتئین روی موها خشک می‌شود. سپس این ذرات خشک شده به صورت ذرات بسیار ریز در فضای خانه معلق می‌شوند و می‌توانند تا ماه‌ها حتی پس از خروج حیوان از خانه، در محیط باقی بمانند.

یکی از شایع‌ترین دسته‌بندی‌هایی که میلیون‌ها نفر را درگیر می‌کند، واکنشی است که به تغییر فصل و گرده‌ها مربوط می‌شود. این نوع خاص، علائم و زمان‌بندی منحصر‌به‌فردی دارد که آن را از سایر حساسیت‌ها متمایز می‌کند. برای شناخت دقیق‌تر این دسته و تفاوت آن با سرماخوردگی، می‌توانید مقاله مربوط به آلرژی فصلی از کی شروع میشه؟ را بررسی کنید.

انواع آلرژی پوستی چیست؟

پوست به عنوان بزرگترین ارگان بدن و سد دفاعی اول، اغلب خط مقدم واکنش‌های آلرژیک است. بیماری‌های آلرژیک پوستی تأثیر عمیقی بر کیفیت زندگی، اعتماد به نفس و آرامش روانی افراد دارند.

متن انگلیسی:

There are many types of allergies. Some allergies are seasonal and others are year-round. Some allergies may be life-long.

ترجمه متن:

انواع مختلفی از آلرژی وجود دارد. برخی از آلرژی‌ها فصلی و برخی دیگر در تمام طول سال وجود دارند. برخی از آلرژی‌ها ممکن است مادام‌العمر باشند.

aafa.org

اگزما یا درماتیت آتوپیک چگونه است؟

اگزما یا درماتیت آتوپیک، یک بیماری التهابی مزمن و عودکننده پوست است. علت دقیق اگزما ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است. در این بیماران، ژن‌های مسئول ساخت پروتئین‌های محافظ پوست مانند فیلاگرین دچار نقص هستند. این نقص باعث می‌شود که پوست نتواند رطوبت را در خود نگه دارد و سد دفاعی آن در برابر ورود میکروب‌ها، مواد حساسیت‌زا و مواد محرک نفوذپذیر شود. علامت اصلی اگزما خارش بسیار شدید است که اغلب غیرقابل تحمل می‌شود و خواب شبانه را مختل می‌کند. ضایعات اگزما معمولاً به صورت لکه‌های قرمز، خشک و پوسته‌پوسته ظاهر می‌شوند که در صورت خاراندن ممکن است ترشح داشته باشند و دلمه ببندند. در نوزادان، اگزما بیشتر روی صورت و پوست سر دیده می‌شود، اما در کودکان بزرگتر و بزرگسالان، بیشتر در چین‌های آرنج، پشت زانو، گردن و مچ دست و پا بروز می‌کند.

درماتیت تماسی آلرژیک یا واکنش به لمس

این نوع درماتیت زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی پوست به یک ماده شیمیایی که با آن تماس پیدا کرده است، واکنش نشان می‌دهد. این واکنش از نوع تاخیری است، یعنی علائم آن شامل قرمزی، خارش، تورم و گاهی تاول‌های ریز، معمولاً ۲۴ تا ۷۲ ساعت پس از تماس ظاهر می‌شوند.

• حساسیت به نیکل: نیکل یکی از شایع‌ترین فلزات حساسیت‌زا است که در بسیاری از وسایل روزمره مانند دکمه‌های شلوار جین، سگک کمربند، زیورآلات بدلی، قاب عینک، ساعت مچی و حتی سکه‌ها و کلیدها وجود دارد. افرادی که به نیکل حساسیت دارند، در محل تماس فلز با پوست دچار قرمزی و خارش شدید می‌شوند.
• حساسیت به مواد آرایشی و بهداشتی: بسیاری از محصولات آرایشی، عطرها، رنگ‌های مو (به ویژه ماده‌ای به نام پارافنیلن دی‌آمین)، لاک ناخن و کرم‌های ضدآفتاب حاوی مواد شیمیایی هستند که می‌توانند باعث درماتیت تماسی شوند.
• آلرژی به لاتکس: لاتکس، عصاره شیری رنگ درخت کائوچو است که در تولید دستکش‌های لاستیکی، بادکنک، کاندوم، پستانک و برخی تجهیزات پزشکی استفاده می‌شود. حساسیت به لاتکس می‌تواند طیف وسیعی از علائم را از خارش موضعی دست‌ها (درماتیت تماسی) تا واکنش‌های فوری و خطرناک مانند کهیر گسترده، تنگی نفس و شوک آنافیلاکسی ایجاد کند.

در بررسی انواع حساسیت‌ها، نباید از مواردی که مستقیماً پوست را هدف می‌گیرند غافل شویم. گاهی اوقات سیستم ایمنی به جای درگیری تنفسی، با قرمزی، تورم و خارش شدید روی سطح پوست ظاهر می‌شود. اگر علائم شما بیشتر ظاهری است تا تنفسی، بهتر است اطلاعات تکمیلی را در مطلب علائم آلرژی پوستی دنبال کنید.

کهیر و آنژیوادم چیست؟

کهیر یکی از شایع‌ترین بیماری‌های پوستی است که به صورت ضایعات برجسته، قرمز رنگ و با حدود مشخص روی پوست ظاهر می‌شود. ویژگی بارز کهیر این است که ضایعات به شدت می‌خارند و حالت مهاجر دارند، یعنی یک ضایعه ممکن است در عرض چند ساعت محو شود و ضایعه جدیدی در جای دیگر بدن ظاهر گردد. کهیر معمولاً پاسخ فوری بدن به یک عامل آلرژی‌زا مانند غذا، دارو یا نیش حشره است. اگر تورم به جای سطح پوست، در لایه‌های عمقی‌تر پوست و بافت‌های زیرین رخ دهد، به آن آنژیوادم می‌گویند. آنژیوادم معمولاً در نواحی با بافت نرم مانند پلک‌ها، لب‌ها، زبان و اندام تناسلی دیده می‌شود. تورم زبان و گلو در آنژیوادم می‌تواند بسیار خطرناک باشد و راه تنفسی را مسدود کند.

آلرژی غذایی چگونه است؟

آلرژی غذایی یکی از نگران‌کننده‌ترین انواع آلرژی است، زیرا تغذیه بخش جدایی‌ناپذیر زندگی است. سیستم ایمنی بدن در این حالت، پروتئین‌های خاصی در مواد غذایی را به اشتباه به عنوان عامل خطرناک شناسایی می‌کند.

هشت آلرژن بزرگ غذایی شامل چیست؟

طبق تحقیقات سازمان‌های جهانی بهداشت، هشت گروه غذایی مسئول بیش از نود درصد واکنش‌های آلرژیک غذایی جدی هستند. شناخت این مواد بسیار مهم است:

۱. آلرژی به شیر گاو: این آلرژی شایع‌ترین حساسیت غذایی در نوزادان و کودکان خردسال است. باید توجه داشت که آلرژی به شیر با عدم تحمل لاکتوز کاملاً متفاوت است. عدم تحمل لاکتوز یک مشکل گوارشی ناشی از کمبود آنزیم است و خطرناک نیست، اما آلرژی به شیر یک واکنش ایمنی است که می‌تواند باعث کهیر، استفراغ، خون در مدفوع و آنافیلاکسی شود.

۲. آلرژی به تخم مرغ: پروتئین‌های موجود در سفیده تخم مرغ (مانند اووآلبومین) بیشتر از زرده آن آلرژی‌زا هستند. با این حال، به دلیل احتمال آلوده شدن زرده با سفیده، معمولاً پرهیز کامل از تخم مرغ توصیه می‌شود.

۳. آلرژی به بادام زمینی: این حساسیت یکی از شدیدترین و خطرناک‌ترین آلرژی‌های غذایی است و برخلاف آلرژی به شیر، معمولاً با افزایش سن از بین نمی‌رود. حتی مقادیر بسیار ناچیز گرد بادام زمینی می‌تواند در افراد حساس باعث شوک مرگبار شود.

۴. آلرژی به آجیل درختی: شامل گردو، بادام درختی، فندق، پسته، بادام هندی و گردوی پکان است. افرادی که به یک نوع آجیل حساسیت دارند، احتمال زیادی دارد که به سایر انواع نیز واکنش نشان دهند.

۵. آلرژی به ماهی: پروتئین‌های موجود در ماهی (مانند پاروالبومین) عامل این حساسیت هستند. آلرژی به ماهی معمولاً در بزرگسالی بروز می‌کند و پایدار می‌ماند.

۶. آلرژی به صدف و سخت‌پوستان: شامل میگو، خرچنگ، لابستر و صدف‌های خوراکی است. این نوع آلرژی نیز بسیار شایع و شدید است.

۷. آلرژی به سویا: سویا یکی از اجزای پنهان در بسیاری از غذاهای فرآوری شده، سس‌ها و کنسروها است.

۸. آلرژی به گندم: در این آلرژی، بدن به پروتئین‌های گندم واکنش نشان می‌دهد. این با بیماری سلیاک که یک بیماری خودایمنی گوارشی است، متفاوت است.

فراموش نکنید که این دسته‌بندی‌ آلرژی ها در سنین پایین ممکن است چهره متفاوتی داشته باشند. بدن کودکان و نوزادان واکنش‌های خاص خودش را دارد که شاید در بزرگسالان کمتر دیده شود. اگر والدین یک کودک خردسال هستید، بسیار مهم است که با مراجعه به مطلب علائم حساسیت در نوزادان، نشانه‌های اختصاصی سنین پایین را بشناسید.

سندرم آلرژی دهانی چگونه است؟

آیا تا به حال پیش آمده که پس از خوردن میوه‌هایی مثل خربزه، موز، کیوی، هلو یا سبزیجاتی مثل کرفس، احساس خارش و گزگز در لب‌ها، زبان و گلو کنید؟ این پدیده سندرم آلرژی دهانی نام دارد. علت این سندرم، شباهت ساختاری پروتئین‌های موجود در این میوه‌های خام با پروتئین‌های گرده گیاهان است. سیستم ایمنی فردی که به گرده گیاهان حساسیت دارد، پروتئین میوه را با گرده اشتباه می‌گیرد و واکنش نشان می‌دهد. خوشبختانه پروتئین‌های میوه معمولاً با حرارت از بین می‌روند، بنابراین اکثر این افراد می‌توانند میوه پخته یا کمپوت شده را بدون مشکل مصرف کنند.

آلرژی دارویی چیست؟

آلرژی دارویی زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی به یک داروی شیمیایی واکنش نشان می‌دهد. این واکنش می‌تواند خفیف (مانند کهیر پوستی) یا شدید و سیستمیک (مانند سندرم استیونز-جانسون یا آنافیلاکسی) باشد. شایع‌ترین داروهای آلرژی‌زا شامل آنتی‌بیوتیک‌های گروه پنی‌سیلین و سفالوسپورین‌ها هستند. دسته دوم داروهای پرخطر، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن و دیکلوفناک هستند. افرادی که به این داروها حساسیت دارند، ممکن است دچار حملات آسم، کهیر یا شوک شوند. تشخیص آلرژی دارویی بسیار حیاتی است زیرا مصرف مجدد دارو می‌تواند مرگبار باشد.

آلرژی به نیش حشرات

واکنش به نیش حشرات در اکثر افراد به صورت قرمزی، درد و تورم محدود در محل نیش است که طی چند روز خوب می‌شود. اما در افراد آلرژیک، زهر حشراتی مانند زنبور عسل، زنبور وحشی، زنبور زرد و مورچه آتشین می‌تواند باعث واکنش‌های سیستمیک شود. علائم خطرناک شامل تورم گسترده که از محل نیش فراتر می‌رود (مثلاً نیش در دست باعث ورم صورت شود)، کهیر در کل بدن، تنگی نفس، سرگیجه و افت فشار خون است. این افراد باید همیشه با احتیاط در طبیعت رفتار کنند.

علائم آلرژی چشمی چیست؟

چشم‌ها به عنوان عضوی حساس و در معرض هوا، هدف آسانی برای آلرژن‌ها هستند. کونژنکتیویت آلرژیک التهاب پرده نازک روی چشم است. علائم کلاسیک آن شامل قرمزی دوطرفه چشم‌ها، خارش بسیار شدید و کلافه‌کننده، اشک‌ریزش فراوان و شفاف، تورم پلک‌ها و حساسیت به نور است. برخلاف عفونت‌های چشمی که ممکن است ترشحات چرکی و زرد داشته باشند و معمولاً یک چشم را درگیر می‌کنند، آلرژی همیشه دوطرفه و با ترشحات آبکی است.

روش های تشخیص انواع آلرژی

تشخیص دقیق آلرژی، سنگ بنای درمان موفق است. پزشکان متخصص ایمونولوژی و آلرژی از روش‌های مختلفی برای شناسایی مجرم اصلی استفاده می‌کنند:

۱. تست پریک پوستی (Skin Prick Test): این تست استاندارد طلایی تشخیص آلرژی‌های تنفسی و غذایی است. در این روش، پزشک قطراتی از عصاره‌های خالص آلرژن‌های مختلف را روی پوست ساعد یا پشت بیمار قرار می‌دهد و با یک لانست (سوزن بسیار ظریف) خراش سطحی ایجاد می‌کند تا عصاره وارد لایه رویی پوست شود. اگر فرد به آن ماده حساسیت داشته باشد، در عرض ۱۵ تا ۲۰ دقیقه واکنشی شبیه نیش پشه (قرمزی و تورم) در محل ظاهر می‌شود. این تست سریع، کم‌هزینه و بسیار دقیق است.

۲. آزمایش خون (Specific IgE): در مواردی که انجام تست پوستی امکان‌پذیر نیست (مثلاً بیمار داروی آنتی‌هیستامین مصرف کرده که قابل قطع کردن نیست، یا ضایعات پوستی وسیع دارد)، از آزمایش خون استفاده می‌شود. در این روش سطح آنتی‌بادی‌های اختصاصی علیه آلرژن‌های مختلف در سرم خون با تکنولوژی‌های پیشرفته اندازه‌گیری می‌شود.

۳. تست پچ (Patch Test): این تست اختصاصاً برای تشخیص علت درماتیت تماسی کاربرد دارد. برچسب‌هایی آغشته به مواد شیمیایی و فلزات مختلف روی پوست کمر بیمار چسبانده می‌شوند و پس از ۴۸ و ۷۲ ساعت بررسی می‌گردند تا واکنش‌های تاخیری شناسایی شوند.

۴. چالش غذایی (Oral Food Challenge): دقیق‌ترین روش برای تایید یا رد آلرژی غذایی است که باید حتماً تحت نظارت پزشک و در محیط مجهز انجام شود. بیمار مقادیر کمی از غذای مشکوک را می‌خورد و به تدریج مقدار آن افزایش می‌یابد تا علائم بررسی شود.

نحوه درمان و مدیریت آلرژی چگونه است؟

درمان آلرژی یک فرآیند چندجانبه است که نیاز به همکاری بیمار و پزشک دارد.

۱. پرهیز و کنترل محیطی (Avoidance)

اولین و مهم‌ترین گام، دوری از عامل حساسیت‌زا است. این شامل اقداماتی مانند استفاده از روکش‌های غیرقابل نفوذ برای تشک و بالش، شستشوی هفتگی ملحفه‌ها با آب داغ بالای ۶۰ درجه برای کشتن مایت‌ها، استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوا با فیلتر هپا، نگه نداشتن حیوانات خانگی در اتاق خواب و بستن پنجره‌ها در فصل گرده‌افشانی است.

۲. درمان دارویی (Pharmacotherapy)

داروها می‌توانند علائم را کنترل کرده و کیفیت زندگی را بهبود بخشند:

• آنتی‌هیستامین‌ها: این داروها با مسدود کردن گیرنده‌های هیستامین عمل می‌کنند. نسل جدید آنتی‌هیستامین‌ها (مانند فکسوفنادین، لوراتادین، ستیریزین) برخلاف نسل قدیم، خواب‌آلودگی ایجاد نمی‌کنند و اثر طولانی‌تری دارند.
• کورتیکواستروئیدی‌های موضعی: اسپری‌های بینی کورتونی موثرترین درمان برای التهاب مزمن بینی در رینیت آلرژیک هستند. این داروها جذب خون بسیار ناچیزی دارند و عوارض کورتون‌های خوراکی یا تزریقی را ندارند. پمادهای کورتونی نیز برای کنترل اگزما استفاده می‌شوند.
• آنتی‌لوکوترین‌ها: داروهایی مانند قرص مونته‌لوکاست مسیرهای التهابی دیگری را مهار می‌کنند و برای کسانی که همزمان آسم و آلرژی دارند مفیدند.

۳. ایمونوتراپی یا واکسن آلرژی (Immunotherapy)

اگر داروها نتوانند علائم را کنترل کنند یا بیمار نخواهد به طور مادام‌العمر دارو مصرف کند، ایمونوتراپی پیشنهاد می‌شود. این روش تنها درمان ریشه‌ای است که می‌تواند سیر طبیعی بیماری را تغییر دهد. در این روش، پزشک مقادیر بسیار کم و کنترل‌شده‌ای از آلرژن را به صورت تزریق زیرپوستی یا قطره زیرزبانی به بیمار می‌دهد. دوز آلرژن به تدریج افزایش می‌یابد. این کار باعث می‌شود سیستم ایمنی کم‌کم به آلرژن تحمل پیدا کند (تلورانس) و دیگر آن را دشمن نشناسد. دوره درمان معمولاً ۳ تا ۵ سال طول می‌کشد اما نتایج آن پایدار و طولانی‌مدت است.

شوک آنافیلاکسی به چه صورت است؟

آنافیلاکسی شدیدترین، سریع‌ترین و خطرناک‌ترین نوع واکنش آلرژیک است که کل سیستم‌های بدن را به طور همزمان درگیر می‌کند. این واکنش معمولاً دقایقی پس از تماس با آلرژن (غذا، دارو یا نیش حشره) رخ می‌دهد. علائم هشداردهنده شامل تنگی نفس ناگهانی، احساس خفگی، تورم زبان و گلو، خشونت صدا، افت شدید فشار خون، سرگیجه، سیاهی رفتن چشم‌ها، درد شکمی شدید، استفراغ و کهیرهای وسیع است. آنافیلاکسی یک اورژانس پزشکی واقعی است. تنها دارویی که می‌تواند جان بیمار را نجات دهد، آمپول اپی‌نفرین یا آدرنالین است که باید بلافاصله به عضله ران تزریق شود. داروهای آنتی‌هیستامین در درمان آنافیلاکسی هیچ جایگاه اصلی ندارند و نباید وقت را با آن‌ها تلف کرد.

آلرژی در دوران بارداری و کودکان

دوران بارداری دورانی حساس است که در آن بدن مادر دچار تغییرات فیزیولوژیک و ایمونولوژیک گسترده‌ای می‌شود. مدیریت آلرژی در این دوران نیازمند دقت و احتیاط ویژه‌ای است. بسیاری از زنان باردار دچار گرفتگی بینی می‌شوند که ناشی از هورمون‌های بارداری است و آلرژی نیست (رینیت بارداری). از سوی دیگر، کنترل نشدن آسم و آلرژی در مادر می‌تواند باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به جنین شود که خطرات آن بسیار بیشتر از خطرات احتمالی داروهاست. انتخاب داروهای ایمن در بارداری باید حتماً تحت نظر پزشک باشد. برخی از آنتی‌هیستامین‌ها و اسپری‌ها در بارداری بی‌خطر هستند، در حالی که برخی دیگر ممنوع‌اند.

همچنین، مادرانی که نوزادان آلرژیک دارند، با چالش‌های زیادی در تغذیه خود و فرزندشان روبرو هستند. اگر شما باردار هستید و از علائم آزاردهنده تنفسی رنج می‌برید، یا اگر نگران تأثیر داروها بر سلامت جنین خود هستید، توصیه اکید می‌کنیم که خوددرمانی نکنید. شما می‌توانید برای دریافت مشاوره تخصصی و ایمن، همین حالا از طریق سرویس ویزیت آنلاین در سایت وی مام، با پزشکان متخصص زنان و آلرژی گفتگو کنید تا بهترین و کم‌خطرترین راهکار درمانی را دریافت نمایید.

جدول مقایسه علائم سرماخوردگی، آنفولانزا، کرونا و آلرژی

در دنیای امروز، تشخیص تفاوت بین بیماری‌های تنفسی بسیار مهم شده است. جدول زیر به شما کمک می‌کند تا با یک نگاه، وضعیت خود را ارزیابی کنید.

ویژگی بالینی	آلرژی	سرماخوردگی	آنفولانزا	کووید-۱۹
تب	هرگز وجود ندارد	نادر و خفیف	شایع و بالا	شایع
خارش (بینی/چشم)	بسیار شایع و شدید	نادر	نادر	نادر
درد عضلانی بدن	هرگز	خفیف	شایع و شدید	شایع
طول دوره بیماری	هفته‌ها یا ماه‌ها (تا حذف آلرژن)	کمتر از ۲ هفته	۱ هفته	متغیر (۲ هفته یا بیشتر)
ترشحات بینی	شفاف، رقیق و آبکی	غلیظ، زرد یا سبز	کمتر شایع	کمتر شایع
عطسه	بسیار شایع (رگباری)	شایع	نادر	نادر

کلام آخر ویمام

ما در این مقاله تلاش کردیم تا تصویری کامل و واضح از دنیای پیچیده آلرژی‌ها ارائه دهیم. همان‌طور که دیدیم، آلرژی واکنش دفاعی بدن است که اگرچه با نیت خیر انجام می‌شود، اما دردسرهای زیادی ایجاد می‌کند. نکته کلیدی در برخورد با آلرژی، “پذیرش و مدیریت” است، نه “جنگیدن”. شما با شناخت دقیق الگوی حساسیت بدن خود، استفاده منظم از درمان‌های تجویزشده، می‌توانید زندگی کاملاً طبیعی، شاد و فعالی داشته باشید. اجازه ندهید ترس از واکنش‌های آلرژیک، شما را منزوی کند. علم پزشکی همواره در حال پیشرفت است و درمان‌های جدیدتری در راه هستند. تیم تخصصی وی مام متعهد است که در تمام مراحل این مسیر، از تشخیص اولیه تا کنترل و درمان، همراه علمی شما باشد. سلامتی شما، ماموریت ماست.

آیا آلرژی درمان قطعی و همیشگی دارد؟

برای بسیاری از آلرژی‌ها درمان دارویی تنها علائم را کنترل می‌کند و بیماری را از بین نمی‌برد. اما روش ایمونوتراپی یا واکسن آلرژی که طی چند سال انجام می‌شود، می‌تواند سیستم ایمنی را اصلاح کرده و در بسیاری از افراد منجر به بهبودی طولانی‌مدت یا حتی درمان قطعی شود، به طوری که فرد دیگر نیازی به دارو نداشته باشد.

تفاوت دقیق بین عدم تحمل لاکتوز و آلرژی به شیر چیست؟

این دو کاملاً متفاوت هستند. عدم تحمل لاکتوز یک مشکل گوارشی ناشی از کمبود آنزیم لاکتاز در روده است که باعث نفخ و اسهال می‌شود و خطر جانی ندارد. اما آلرژی به شیر، واکنش سیستم ایمنی به پروتئین‌های شیر است که می‌تواند باعث کهیر، مشکلات تنفسی و شوک آنافیلاکسی شود و بسیار خطرناک‌تر است.

چرا آلرژی من در شب‌ها و هنگام خواب بدتر می‌شود؟

چند دلیل وجود دارد: اول اینکه سطح هورمون کورتیزول که خاصیت ضدالتهابی دارد، در شب کاهش می‌یابد. دوم اینکه در حالت درازکش، تجمع مخاط در بینی و سینوس‌ها بیشتر می‌شود. سوم اینکه تشک و بالش محل تجمع مایت‌های گرد و غبار هستند که تماس با آن‌ها در شب به اوج می‌رسد.

آیا کودکان مبتلا به آلرژی غذایی در بزرگسالی خوب می‌شوند؟

بستگی به نوع غذا دارد. آلرژی به شیر، تخم مرغ، گندم و سویا در اکثر کودکان (حدود ۸۰ درصد) تا سنین مدرسه برطرف می‌شود. اما آلرژی به بادام زمینی، آجیل درختی، ماهی و صدف معمولاً پایدار است و تا آخر عمر با فرد باقی می‌ماند.

آیا استفاده طولانی مدت از داروهای آلرژی ضرر دارد؟

آنتی‌هیستامین‌های نسل جدید (مانند ستیریزین و لوراتادین) و اسپری‌های کورتونی بینی اگر تحت نظر پزشک مصرف شوند، برای استفاده طولانی‌مدت بسیار ایمن هستند. نگرانی در مورد اسپری‌های بینی معمولاً مربوط به قطره‌های ضداحتقان (مانند نفازولین) است که نباید بیش از ۳ روز مصرف شوند، نه اسپری‌های کورتونی کنترلی.

منبع: aafa.org , nhs