فواید گرسنگی برای بدن و استراحت دادن به معده
- نویسنده: دکتر محمد مهدی حسن زاده
- انتشار:
- بدون نظر
- بروزرسانی: 2 ماه پیش
آیا تا به حال فکر کردهاید که گرسنگی میتواند برای بدن مفید باشد؟ شاید شنیده باشید که پرهیز کوتاهمدت از غذا میتواند به کاهش وزن کمک کند، اما فواید گرسنگی فراتر از این است. از سلامت کبد و معده گرفته تا تقویت مغز و حافظه، تحقیقات علمی و روایات طب سنتی و اسلام نشان میدهند که گاهی سکوت معده میتواند اثرات شگفتانگیزی بر بدن داشته باشد.
در این مقاله، به بررسی فواید گرسنگی برای بدن، کبد، مغز و سیستم عصبی میپردازیم و تاثیر آن بر قلب، فشار خون، چربی سوزی، قند خون و حتی هورمونها را توضیح میدهیم. همچنین میبینیم که چگونه گرسنگی ۱۲ ساعته یا طولانیمدت میتواند با روشهای علمی و سنتی سلامت شما را بهبود بخشد. اگر میخواهید بدانید تحمل گرسنگی چگونه میتواند به شما در کاهش چربی خون، کنترل میگرن و افزایش تمرکز و یادگیری کمک کند، ادامه مطلب را از دست ندهید.
بدن در زمان گرسنگی چگونه است؟
برای اینکه بتوانیم از فواید گرسنگی برای بدن بهرهمند شویم ابتدا باید زبان بدنمان را بفهمیم. وقتی شما غذا میخورید بدن در حالت ذخیرهسازی انرژی قرار میگیرد. انسولین ترشح میشود و قند اضافی به صورت چربی در کبد و بافتها ذخیره میگردد. اما وقتی غذا خوردن متوقف میشود و وارد فاز گرسنگی میشوید بدن مجبور است استراتژی خود را تغییر دهد. این تغییر استراتژی همان چیزی است که جادو میکند.
بدن ما دو منبع سوخت اصلی دارد یکی قند یا گلوکز که از غذای تازه تامین میشود و دیگری چربی که همان انرژی ذخیره شده است. در زندگیهای امروزی ما به ندرت اجازه میدهیم باک سوخت اول یعنی قند خالی شود بنابراین بدن هرگز سراغ باک دوم یا چربیها نمیرود. گرسنگی در واقع کلیدی است که قفل ذخایر چربی را باز میکند و به بدن اجازه میدهد تا زبالههای سلولی را بسوزاند و انرژی تولید کند. این فرآیند نه تنها باعث لاغری میشود بلکه یک پاکسازی عمیق در سطح سلولی انجام میدهد که با هیچ دارو یا مکمل دیگری قابل انجام نیست.
فواید ۱۲ ساعت گرسنگی چیست؟
شاید بپرسید چه مدت باید گرسنه بمانیم تا این اتفاقات خوب شروع شود. علم پاسخ دقیقی برای این سوال دارد. معمولاً حدود هشت تا دوازده ساعت طول میکشد تا بدن آخرین وعده غذایی را هضم و جذب کند و ذخایر قند موجود در کبد یا همان گلیکوژن را مصرف نماید. فواید ۱۲ ساعت گرسنگی دقیقاً از همین نقطه آغاز میشود. وقتی قند خون پایین میآید و انسولین کاهش مییابد بدن پیام میدهد که سوخت آسان تمام شده است.
در این لحظه یک تغییر متابولیک بزرگ رخ میدهد که به آن سوئیچ متابولیک میگویند. بدن شروع به شکستن سلولهای چربی میکند تا اسیدهای چرب را آزاد کند. این اسیدهای چرب به موادی به نام کتون تبدیل میشوند که سوختی بسیار پاک و قدرتمند برای مغز و قلب هستند.
بنابراین اگر شما شام را ساعت هشت شب بخورید و تا هشت صبح فردا چیزی نخورید عملاً بدن خود را وارد فاز چربیسوزی کردهاید. این گرسنگی دوازده ساعته پایه و اساس سلامتی است و به بدن فرصت میدهد تا از حالت هضم و جذب خارج شده و وارد حالت ترمیم و نگهداری شود. در این ساعات سطح التهاب در بدن کاهش مییابد و حساسیت سلولها به انسولین بازیابی میشود که برای پیشگیری از دیابت حیاتی است.

گرسنگی کنترلشده موجب پاکسازی سلولی، کاهش التهاب و تقویت عملکرد اندامها میشود.
گرسنگی بر هورمون رشد چه تاثیری دارد؟
یکی از شگفتانگیزترین تاثیر گرسنگی بر هورمون رشد است. هورمون رشد انسانی یا HGH هورمونی است که مسئول جوانی طراوت ترمیم بافتها و عضلهسازی است. متاسفانه با افزایش سن ترشح این هورمون به شدت کاهش مییابد. اما خبر خوب این است که گرسنگی میتواند ترشح این هورمون را به طرز چشمگیری افزایش دهد.
میدونم این جور علائم میتونه استرسزا باشه. اگه میخوای خیالت راحت بشه و راهنمایی درست و حسابی بگیری، همین الان آنلاینم و مرحلهبهمرحله کنارت هستم. همهچی هم کاملاً محرمانه میمونه.
تحقیقات نشان دادهاند که در زمان گرسنگی سطح هورمون رشد میتواند تا پنج برابر افزایش یابد. دلیل این اتفاق مکانیسم بقای بدن است. وقتی غذا نیست بدن هورمون رشد ترشح میکند تا از تجزیه عضلات جلوگیری کند و چربیها را برای تامین انرژی بسوزاند. این یعنی شما با گرسنگی کشیدن نه تنها عضلات خود را از دست نمیدهید بلکه به حفظ و ترمیم آنها کمک میکنید. این افزایش هورمون رشد باعث میشود پوست شفافتر شود ترمیم زخمها سریعتر انجام گیرد و روند پیری سلولها کند شود. بسیاری از ورزشکاران و بدنسازان از این ویژگی گرسنگی برای کات کردن بدن و افزایش کیفیت عضلات استفاده میکنند. بنابراین اگر به دنبال اکسیر جوانی هستید شاید آن را نه در کرمهای گرانقیمت بلکه در ساعات خالی ماندن معده پیدا کنید.
اتوفاژی و پاکسازی سلول ها در زمان گرسنگی یعنی چه؟
حالا میرسیم به مهمترین بخش ماجرا یعنی اتوفاژی. اتوفاژی کلمهای یونانی به معنی خودخوری است. شاید اسمش ترسناک باشد اما در واقع بهترین دوست سلامتی شماست. در سال ۲۰۱۶ یک دانشمند ژاپنی به نام یوشینوری اسومی به خاطر کشف مکانیسم اتوفاژی برنده جایزه نوبل شد. اما اتوفاژی چیست.
تصور کنید خانه شما پر از وسایل شکسته زباله و قطعات به درد نخور شده است. شما نیاز به یک خانه تکانی اساسی دارید. اتوفاژی دقیقاً همین کار را با سلولهای بدن میکند. وقتی بدن در حالت فواید گرسنگی طولانی قرار میگیرد و مواد غذایی جدیدی وارد نمیشود سلولها برای تامین پروتئین و انرژی مورد نیاز خود شروع به بازیافت میکنند. آنها اجزای فرسوده پروتئینهای معیوب و حتی ویروسها و باکتریهای مخفی شده در داخل سلول را میخورند و آنها را به انرژی و قطعات سالم تبدیل میکنند.
این فرآیند پاکسازی خطر ابتلا به بیماریهایی مانند سرطان آلزایمر و پارکینسون را کاهش میدهد زیرا این بیماریها اغلب ناشی از تجمع پروتئینهای معیوب و زبالههای سلولی هستند. اتوفاژی معمولاً بعد از شانزده تا هجده ساعت گرسنگی به اوج خود میرسد. بنابراین تحمل گرسنگی فقط تحمل یک حس ناخوشایند نیست بلکه دادن فرصتی طلایی به بدن برای نوسازی و تعمیر خود از درون است.
تاثیر گرسنگی بر دستگاه گوارش و معده
دستگاه گوارش ما یکی از پرکارترین سیستمهای بدن است. از لحظهای که بیدار میشویم تا زمانی که میخوابیم و حتی در طول خواب این سیستم در حال هضم جذب و دفع است. این کار مداوم انرژی زیادی مصرف میکند و باعث استهلاک بافتهای گوارشی میشود. فواید گرسنگی برای معده و رودهها درست مثل مرخصی دادن به کارگران یک کارخانه شلوغ است.
زمانی که شما غذا نمیخورید معده و رودهها فرصت پیدا میکنند تا استراحت کنند. در این زمان سلولهای پوششی دیواره معده و روده که مدام در معرض اسید و آنزیمها هستند ترمیم میشوند. التهابهای میکروسکوپی که در اثر خوردن غذاهای ناسالم یا آلرژیزا ایجاد شدهاند فروکش میکنند. همچنین میکروبیوم یا همان باکتریهای مفید روده در زمان گرسنگی تعادل خود را باز مییابند. تحقیقات نشان داده است که دورههای منظم گرسنگی میتواند تنوع باکتریهای خوب روده را افزایش دهد که این موضوع تاثیر مستقیمی بر سیستم ایمنی و حتی خلق و خوی ما دارد.
متن انگلیسی:
Fasting may provide several health benefits, including weight loss, blood sugar management, and protection against medical conditions like cancer and neurodegenerative disorders.
ترجمه متن:
روزهداری میتواند مزایای سلامتی متعددی از جمله کاهش وزن، مدیریت قند خون و محافظت در برابر بیماریهایی مانند سرطان و اختلالات عصبی را به همراه داشته باشد.
تاثیر گرسنگی بر اسید معده
بسیاری از افراد نگران هستند که گرسنگی باعث افزایش اسید معده و آسیب دیدن آن شود. اما واقعیت پزشکی چیز دیگری است. ترشح اسید معده عمدتاً با خوردن غذا و ورود مواد به معده تحریک میشود. وقتی شما غذا نمیخورید ترشح اسید به حداقل میرسد. تاثیر گرسنگی بر اسید معده در واقع تنظیمی است. برای کسانی که دچار مشکلاتی مانند ترش کردن یا سوءهاضمه هستند استراحت دادن به معده میتواند مفید باشد.
البته در روزهای اول شروع گرسنگی ممکن است معده به دلیل عادت همیشگی در ساعات مشخصی اسید ترشح کند که باعث حس سوزش شود. اما با تداوم این روند بدن یاد میگیرد که فقط در زمانهای لازم اسید تولید کند. همچنین تاثیر گرسنگی بر رفلاکس معده یا همان بازگشت اسید به مری بسیار مثبت است. وقتی معده خالی باشد و فشار کمتری روی دریچه مری وارد شود احتمال رفلاکس کاهش مییابد. بسیاری از بیمارانی که رفلاکس مزمن دارند با گرفتن روزه یا انجام فستینگ متناوب بهبود قابل توجهی را تجربه کردهاند زیرا وزنشان کم میشود و فشار احشایی برداشته میشود.
آیا گرسنگی برای زخم معده مفید است؟
این یکی از سوالات حساس و مهم است. وقتی صحبت از تاثیر گرسنگی بر زخم معده میشود باید احتیاط کنیم و شرایط را تفکیک نماییم. اگر شما زخم معده فعال و حاد دارید که ناشی از باکتری هلیکوباکتر پیلوری یا مصرف مسکنهاست گرسنگی طولانی ممکن است درد شما را تشدید کند زیرا اسید معده هرچند کم میتواند روی زخم باز اثر بگذارد. در این شرایط پزشک معمولاً توصیه میکند وعدههای کوچک و متعدد بخورید.
اما اگر زخم معده بهبود یافته است یا مشکل شما ورم معده (گاستریت) مزمن است گرسنگی میتواند نقش درمانی داشته باشد. با کاهش بار گوارشی و کاهش التهاب کلی بدن مخاط معده فرصت بازسازی پیدا میکند. نکته مهم این است که در زمان افطار یا شکستن گرسنگی نباید حجم زیادی غذا را ناگهان وارد معده کنید. شروع با مایعات گرم و غذاهای سبک کلید محافظت از معده است. بنابراین در مورد زخم معده حتماً باید با پزشک مشورت کنید و به سیگنالهای درد بدن خود توجه نمایید.
فواید گرسنگی برای پاکسازی کبد
کبد پالایشگاه بدن است. تمام خون خروجی از دستگاه گوارش ابتدا وارد کبد میشود تا سمزدایی و پردازش شود. زندگی مدرن با مصرف زیاد قند چربی و غذاهای فرآوری شده فشار عظیمی به کبد وارد میکند. نتیجه این فشار شیوع بیماری کبد چرب غیر الکلی است که امروزه حتی در کودکان هم دیده میشود. فواید گرسنگی برای کبد دقیقاً در همین نقطه نمایان میشود.
وقتی شما غذا میخورید کبد قند اضافی را به صورت گلیکوژن ذخیره میکند. ظرفیت ذخیره گلیکوژن کبد محدود است. وقتی این مخزن پر شود کبد مجبور است قند اضافی را به چربی تبدیل کند. این چربیها در خود کبد تجمع پیدا میکنند و باعث کبد چرب میشوند. اما در زمان گرسنگی جهت این واکنش برعکس میشود. کبد ابتدا گلیکوژن را آزاد میکند و وقتی آن تمام شد شروع به سوزاندن چربیهای انباشته شده در بافت خود میکند. در واقع گرسنگی کبد را مجبور میکند تا خانه تکانی کند و چربیهای مزاحم را بسوزاند.
متن انگلیسی:
If your stomach stays empty, this acid hangs around with nothing to do. And that can make you feel a little queasy.
ترجمه متن:
اگر معده شما خالی بماند، این اسید بدون هیچ کاری در معده باقی میماند و این میتواند باعث شود کمی حالت تهوع داشته باشید.
تاثیر گرسنگی بر کبد چرب چیست؟
برای کسانی که درگیر کبد چرب هستند تاثیر گرسنگی بر کبد چرب مانند یک داروی معجزهآسا عمل میکند. مطالعات متعدد نشان دادهاند که فستینگ متناوب یا روزهداری میتواند آنزیمهای کبدی را تنظیم کند و درجه کبد چرب را کاهش دهد. در حالت سیری کبد در فاز ساخت چربی یا لیپوژنسیس است اما در حالت گرسنگی وارد فاز اکسیداسیون اسیدهای چرب میشود.
علاوه بر چربیسوزی گرسنگی به کبد فرصت میدهد تا تمرکز خود را از هضم غذا برداشته و روی وظیفه مهم دیگرش یعنی سمزدایی متمرکز شود. سموم محیطی داروها و آلایندههایی که در بافت چربی ذخیره شدهاند در طی فرآیند چربیسوزی آزاد شده و توسط کبد خنثی و دفع میشوند. بنابراین اگر میخواهید کبدی سالم و جوان داشته باشید دادن مرخصی به آن از طریق گرسنگی یکی از بهترین هدایایی است که میتوانید به بدنتان بدهید.

گرسنگی به کبد فرصت میدهد سلولهای فرسوده را بازیافت و کارکرد متابولیک خود را بهینه کند.
تاثیر گرسنگی بر قند خون و دیابت
دیابت نوع دو یکی از بزرگترین اپیدمیهای قرن حاضر است که ریشه اصلی آن مقاومت به انسولین است. مقاومت به انسولین یعنی سلولهای بدن دیگر در برابر فرمان هورمون انسولین برای جذب قند واکنش نشان نمیدهند. علت این امر بمباران مداوم سلولها با انسولین به دلیل خوردن مکرر است. تاثیر گرسنگی بر قند خون و حساسیت به انسولین شگفتانگیز است.
زمانی که گرسنه هستید سطح انسولین خون به شدت کاهش مییابد. این کاهش به گیرندههای سلولی فرصت میدهد تا استراحت کنند و حساسیت خود را بازیابند. مثل این است که وقتی کسی مدام در گوش شما فریاد میزند دیگر صدایش را نمیشنوید اما اگر مدتی سکوت شود دوباره نسبت به صدا حساس میشوید. گرسنگی این سکوت را برای سلولها فراهم میکند. با افزایش حساسیت به انسولین قند خون بهتر کنترل میشود و نیاز به داروهای دیابت کاهش مییابد. البته بیماران دیابتی که انسولین تزریق میکنند یا داروهای خاصی مصرف میکنند حتماً باید گرسنگی را زیر نظر پزشک انجام دهند تا دچار افت قند خون خطرناک نشوند. اما برای پیشگیری از دیابت و درمان مراحل اولیه آن گرسنگی یک راهکار طلایی است.
تاثیر گرسنگی بر چربی خون
کلسترول و تریگلیسیرید بالا از عوامل اصلی بیماریهای قلبی هستند. داروها میتوانند این اعداد را پایین بیاورند اما گرسنگی ریشه مشکل را حل میکند. تاثیر گرسنگی بر چربی خون از طریق تغییر متابولیسم کبد اعمال میشود. در زمان گرسنگی بدن از تریگلیسیرید به عنوان سوخت استفاده میکند بنابراین سطح آن در خون کاهش مییابد. همچنین تحقیقات نشان داده است که روزهداری میتواند سطح کلسترول بد یا LDL را کاهش و سطح کلسترول خوب یا HDL را افزایش دهد.
علاوه بر این ذرات LDL در زمان فستینگ تغییر اندازه میدهند و بزرگتر میشوند. ذرات بزرگتر خطر کمتری برای رسوب در رگها دارند. بنابراین گرسنگی نه تنها پروفایل چربی خون را اصلاح میکند بلکه سلامت عروق را هم تضمین مینماید و از گرفتگی رگها جلوگیری میکند.
گرسنگی با مغز و اعصاب چه ارتباطی دارد؟
شاید فکر کنید وقتی گرسنه هستید مغزتان کار نمیکند اما این تصور فقط مربوط به زمانی است که قند خونتان نوسان دارد. وقتی بدن به سوزاندن چربی و تولید کتون عادت کرد مغز وارد یک فاز هوشیاری و شفافیت بینظیر میشود. از نظر تکاملی وقتی انسانهای اولیه گرسنه بودند مغزشان باید تیزتر و هوشیارتر میشد تا بتوانند شکار کنند و غذا بیابند. اگر گرسنگی باعث کندذهنی میشد نسل انسان منقرض شده بود. فواید گرسنگی برای مغز یکی از جذابترین بخشهای این مبحث است.
فواید گرسنگی برای مغز و تمرکز چیست؟
در زمان گرسنگی پروتئینی در مغز تولید میشود که به آن فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز یا BDNF میگویند. دانشمندان به این پروتئین لقب کود مغز را دادهاند. تاثیر گرسنگی بر مغز از طریق افزایش این پروتئین اعمال میشود. BDNF باعث رشد سلولهای عصبی جدید تقویت سیناپسها و ارتباطات بین نورونها میشود. این یعنی قدرت یادگیری افزایش مییابد و تمرکز بالا میرود.
همچنین کتونهایی که در اثر سوختن چربی تولید میشوند سوختی بسیار کارآمدتر از گلوکز برای مغز هستند. گلوکز نوسان دارد و انرژی ناپایداری میدهد اما کتونها جریانی پایدار از انرژی را فراهم میکنند که باعث میشود مه ذهنی از بین برود و شما احساس شفافیت و تیزی ذهن داشته باشید. تاثیر گرسنگی بر یادگیری و حل مسائل پیچیده در حالت روزهداری برای بسیاری از افراد ثابت شده است.
تاثیر گرسنگی بر حافظه و آلزایمر
یکی از ترسهای بزرگ دوران پیری زوال عقل و آلزایمر است. تاثیر گرسنگی بر حافظه و پیشگیری از این بیماریها بسیار امیدوارکننده است. همان فرآیند اتوفاژی که توضیح دادیم در سلولهای مغزی هم رخ میدهد. گرسنگی باعث میشود مغز پروتئینهای معیوب و پلاکهای آمیلوئیدی را که عامل اصلی آلزایمر هستند پاکسازی کند.
علاوه بر این کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو در مغز که ناشی از گرسنگی است از آسیب به نورونها جلوگیری میکند. تحقیقات حیوانی نشان داده است که رژیمهای فستینگ میتوانند شروع پارکینسون و آلزایمر را به تاخیر بیندازند و حتی در بهبود علائم موثر باشند. بنابراین تحمل کمی گرسنگی امروز میتواند سرمایهگذاری بزرگی برای سلامت ذهن در آینده باشد.
تاثیر گرسنگی بر افسردگی چیست؟
روده را مغز دوم مینامند و ارتباط تنگاتنگی بین سلامت روده و سلامت روان وجود دارد. وقتی گرسنگی التهاب روده را کم میکند و میکروبیوم را اصلاح مینماید سیگنالهای مثبتی به مغز فرستاده میشود. تاثیر گرسنگی بر افسردگی و اضطراب میتواند ناشی از افزایش سطح سروتونین و اندورفینها باشد. بسیاری از افراد گزارش میدهند که پس از چند روز روزهداری حس سبکی سرخوشی و آرامش درونی پیدا میکنند.
همچنین گرسنگی باعث افزایش اراده و اعتماد به نفس میشود. وقتی شما میتوانید بر غریزه قدرتمند خوردن غلبه کنید احساس کنترل بر زندگی و بدن خود پیدا میکنید که این خود یک عامل ضد افسردگی قوی است. تاثیر گرسنگی بر اعصاب به صورت کاهش تحریکپذیری و افزایش تحمل استرس هم دیده میشود.
تاثیر گرسنگی بر سردرد چیست؟
در مورد تاثیر گرسنگی بر سردرد و میگرن دو روی سکه وجود دارد. در ابتدای شروع رژیمهای گرسنگی برخی افراد دچار سردرد میشوند که ناشی از افت قند خون کمآبی یا ترک کافئین است. اما در درازمدت گرسنگی میتواند به درمان میگرن کمک کند. با کاهش التهاب سیستمیک بدن کاهش وزن و تنظیم قند خون تعداد و شدت حملات میگرن در بسیاری از افراد کاهش مییابد. نکته کلیدی این است که در ساعات مجاز غذا خوردن آب کافی بنوشید و الکترولیتها را تامین کنید تا دچار سردرد ناشی از کمآبی نشوید.

فواید تحمل گرسنگی شامل کاهش چربی شکمی، ارتقاء سلامت قلب و افزایش شفافیت ذهنی است.
گرسنگی برای سلامت قلب و عروق چه ارتباطی دارد؟
قلب ما موتور خستگیناپذیر بدن است که در هر دقیقه دهها بار میتپد تا خون را به تمام سلولها برساند. یکی از بزرگترین خطراتی که این موتور حیاتی را تهدید میکند فشار خون بالا و گرفتگی عروق است. تاثیر گرسنگی بر قلب مانند سرویس کردن این موتور است. وقتی شما برای مدتی غذا نمیخورید حجم خون کمی کاهش مییابد و بار اضافی از روی قلب برداشته میشود. همچنین کاهش سطح انسولین باعث میشود کلیهها نمک و آب اضافی را دفع کنند که این خود عامل مهمی در کاهش فشار خون است. تحقیقات نشان دادهاند که روزهداری متناوب میتواند ریسک بیماریهای قلبی را با کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو در عروق پایین بیاورد.
تاثیر گرسنگی بر فشار خون چیست؟
فشار خون بالا قاتل خاموش نامیده میشود زیرا به تدریج دیواره رگها را تخریب میکند. تاثیر گرسنگی بر فشار خون بسیار مثبت و اثبات شده است. در زمان گرسنگی سیستم عصبی پاراسمپاتیک که مسئول آرامش و استراحت است فعالتر میشود. این فعالیت باعث گشاد شدن عروق خونی و کاهش مقاومت در برابر جریان خون میگردد. نتیجه آن کاهش فشار خون سیستولیک و دیاستولیک است.
علاوه بر این همانطور که در بخش قبل گفتیم گرسنگی باعث کاهش کلسترول بد میشود. وقتی چربی کمتری در خون باشد احتمال رسوب پلاک در رگها کمتر میشود و رگها انعطافپذیری خود را حفظ میکنند. بنابراین گرسنگی دورهای میتواند یک راهکار غیردارویی عالی برای کسانی باشد که در مراحل اولیه فشار خون هستند.
تاثیر گرسنگی بر ضربان قلب
شاید متوجه شده باشید که بعد از یک وعده غذایی سنگین ضربان قلبتان بالا میرود. دلیل این امر هجوم خون به سمت معده برای هضم غذاست که قلب را مجبور میکند تندتر کار کند. تاثیر گرسنگی بر ضربان قلب ایجاد نوعی آرامش فیزیولوژیک است. در زمان استراحت گوارشی ضربان قلب استراحت یا RHR کاهش مییابد. پایین بودن ضربان قلب در حالت استراحت یکی از نشانههای سلامت قلب و طول عمر بیشتر است. ورزشکاران حرفهای معمولاً ضربان قلب پایینی دارند. گرسنگی تمرینی برای قلب است تا با کارایی بیشتر و تپش کمتر خون را پمپاژ کند. این کاهش ضربان به عضله قلب فرصت میدهد تا استراحت کند و کمتر دچار فرسودگی شود.
تناسب اندام و تعادل هورمونی با تحمل گرسنگی
رسیدن به وزن ایده آل آرزوی بسیاری از ماست اما رژیمهای سخت و کالری شماری اغلب شکست میخورند. گرسنگی هوشمندانه راهی متفاوت برای مدیریت وزن است. در این روش تمرکز بر چی خوردن نیست بلکه بر کی خوردن است. وقتی به بدن اجازه میدهید که واقعاً گرسنه شود هورمونهای چربیسوز فعال میشوند و بدن تبدیل به ماشین چربیسوزی میشود.
تاثیر گرسنگی بر کاهش وزن و چربی سوزی
بسیاری از افراد تاثیر گرسنگی بر کاهش وزن را با گرسنگی کشیدنهای مضر اشتباه میگیرند. تفاوت اصلی در این است که در فستینگ شما عضلات خود را از دست نمیدهید. همانطور که گفتیم افزایش هورمون رشد از عضلات محافظت میکند. تاثیر گرسنگی بر چربی سوزی به دلیل پایین آمدن سطح انسولین است. انسولین هورمون ذخیرهساز چربی است. تا زمانی که انسولین بالاست چربیسوزی متوقف است. گرسنگی سطح انسولین را به کف میرساند و راه را برای آنزیمهای تجزیه کننده چربی یا لیپاز باز میکند. به خصوص چربیهای احشایی یا شکمی که خطرناکترین نوع چربی هستند در زمان گرسنگی زودتر از بقیه آب میشوند.
آیا گرسنگی بر تستوسترون و هورمونهای جنسی تاثیر میگذارد؟
تعادل هورمونی کلید سلامت عمومی است. در مردان تاثیر گرسنگی بر تستوسترون بسیار جالب توجه است. تستوسترون هورمون مردانهای است که برای عضلهسازی انرژی و سلامت جنسی ضروری است. انسولین بالا و قند خون دشمن تستوسترون هستند. گرسنگی با کاهش انسولین و افزایش هورمون luteinizing باعث تحریک بدن به تولید بیشتر تستوسترون میشود. در زنان نیز گرسنگی میتواند به تنظیم هورمونها کمک کند به خصوص در زنانی که دچار سندرم تخمدان پلیکیستیک یا PCOS هستند.
این بیماری ریشه در مقاومت به انسولین دارد و گرسنگی بهترین درمان برای آن است.
اگر شما خانمی هستید که به دلیل اضافه وزن یا اختلالات هورمونی دچار بینظمی در قاعدگی موهای زائد یا مشکلات باروری شدهاید و نمیدانید آیا روزهداری برایتان مفید است یا خیر پیشنهاد میکنیم حتماً با یک متخصص مشورت کنید. شما میتوانید از سرویس ویزیت آنلاین استفاده کنید تا پزشک با بررسی شرایط هورمونی شما بهترین الگوی تغذیهای و درمانی را برایتان مشخص کند.
فواید گرسنگی در طب سنتی و آموزههای دینی
علم مدرن تازه به حقایقی دست یافته است که حکمای طب سنتی و بزرگان دین قرنها پیش به آن اشاره کرده بودند. نگاه آنها به گرسنگی فراتر از جسم بود و آن را راهی برای پالایش روح و تعادل مزاج میدانستند.
فواید گرسنگی در طب سنتی
در طب سنتی فواید گرسنگی در طب سنتی تحت عنوان پاکسازی اخلاط فاسد شناخته میشود. حکما معتقد بودند که پرخوری باعث تجمع مواد زائد یا امتلاء در بدن میشود که مادر تمام بیماریهاست. گرسنگی باعث نضج یا پخته شدن این مواد زائد و دفع آنها از بدن میشود. از دیدگاه مزاجشناسی گرسنگی باعث گرم شدن غریزی معده و از بین رفتن رطوبتهای لزج و سرد میشود. بسیاری از بیماریهای بلغمی مانند دردهای مفصلی سینوزیت و سستی بدن با گرسنگی کشیدن درمان میشوند. طب سنتی توصیه میکند که تا زمانی که اشتهای صادق یا گرسنگی واقعی سراغتان نیامده دست به غذا نبرید زیرا غذا خوردن روی غذای قبلی باعث فساد هضم میشود.
فواید گرسنگی در اسلام و روایات
در دین مبین اسلام روزه جایگاه ویژهای دارد و خداوند آن را بر مسلمانان واجب کرده است. فواید گرسنگی در اسلام و فواید گرسنگی در احادیث بسیار مورد تاکید قرار گرفته است. پیامبر اکرم (ص) میفرمایند معده خانه همه دردهاست و پرهیز سرآمد همه درمانها. همچنین در روایات آمده است که گرسنگی باعث نورانیت قلب صفای باطن و تیزهوشی میشود. امام علی (ع) میفرمایند سیری زیاد باعث فساد پرهیزگاری میشود. این احادیث نشان میدهند که گرسنگی نه تنها جسم را سالم میکند بلکه روح را جلا میدهد و اراده انسان را در برابر هوای نفس تقویت میکند. آرامشی که در زمان روزهداری تجربه میکنید ناشی از همین تاثیرات معنوی و فیزیولوژیک است.
فواید گرسنگی از زبان دانشمندان چیست؟
دانشمندان بزرگ تاریخ مانند بقراط و ابنسینا همواره به بیماران خود توصیه میکردند که در زمان بیماری غذا نخورند. بقراط میگوید غذا دادن به بیمار تبدار غذا دادن به بیماری است. امروزه نیز دانشمندان غربی تایید میکنند که فواید گرسنگی از زبان دانشمندان مدرن با یافتههای قدیم مطابقت دارد. آنها معتقدند بدن در حالت سیری انرژی خود را صرف هضم میکند اما در حالت گرسنگی انرژی را صرف ترمیم و مبارزه با بیماری میکند.
سایر تاثیرات گرسنگی بر بدن شامل چیست؟
دامنه اثرات مثبت گرسنگی آنقدر وسیع است که تقریباً هیچ عضوی از بدن از آن بینصیب نمیماند. از چشمها گرفته تا پوست و مو همگی تحت تاثیر این فرآیند بازسازی قرار میگیرند.
تاثیر گرسنگی بر چشم
شاید تعجب کنید اما تاثیر گرسنگی بر چشم و بینایی نیز مثبت است. دیابت و فشار خون دو دشمن اصلی سلامت چشم هستند که باعث رتینوپاتی و آسیب به شبکیه میشوند. از آنجایی که گرسنگی هر دو عامل یعنی قند و فشار خون را کنترل میکند به طور غیرمستقیم از چشمها محافظت مینماید. همچنین فرآیند اتوفاژی در سلولهای چشم نیز رخ میدهد و پروتئینهای معیوب که باعث آب مروارید یا تحلیل شبکیه میشوند پاکسازی میگردند. برخی تحقیقات نشان دادهاند که کاهش کالری دریافتی میتواند پیرچشمی را به تعویق بیندازد.
فواید تحمل گرسنگی برای اراده
گرسنگی تمرینی برای ذهن است. فواید تحمل گرسنگی فراتر از فیزیولوژی است. وقتی شما آگاهانه تصمیم میگیرید که با وجود در دسترس بودن غذا آن را نخورید قدرت اراده و خودکنترلی خود را تقویت میکنید. این تمرین ذهنی باعث میشود در سایر جنبههای زندگی نیز بتوانید بر امیال آنی غلبه کنید و تصمیمات منطقیتری بگیرید. کسانی که روزه میگیرند معمولاً صبر و تحمل بیشتری در برابر مشکلات دارند و استرس را بهتر مدیریت میکنند.
| مدت زمان گرسنگی | اتفاق فیزیولوژیک در بدن | فایده اصلی برای سلامتی |
|---|---|---|
| ۴ تا ۸ ساعت | کاهش قند خون و انسولین | توقف ذخیره چربی و استراحت لوزالمعده |
| ۱۲ ساعت | تخلیه گلیکوژن و شروع لیپولیز | آغاز چربیسوزی و تولید کتون برای مغز |
| ۱۶ تا ۲۴ ساعت | اوج اتوفاژی و افزایش هورمون رشد | پاکسازی سلولی، جوانسازی و ترمیم بافتها |
کلام آخر ویمام
همراهان گرامی بدن ما امانتی ارزشمند است که خداوند در اختیار ما قرار داده است. در دنیایی که پرخوری و مصرفگرایی تبلیغ میشود گرسنگی کشیدن آگاهانه یک هنر و یک درمان است. ما در این مقاله سعی کردیم تمام جنبههای علمی و سنتی فواید گرسنگی برای بدن را برای شما روشن کنیم. دیدیم که چگونه خالی ماندن معده میتواند سلولها را نوسازی کند کبد را پاکسازی نماید و مغز را هوشیارتر سازد. اما به یاد داشته باشید که کلید موفقیت در تعادل است. گرسنگی بیش از حد و بدون برنامه میتواند آسیبزا باشد. هدف ما ایجاد یک سبک زندگی سالم است که در آن بدن فرصت استراحت و بازسازی داشته باشد. با بدنتان مهربان باشید و به صدای آن گوش دهید. تیم متخصصان وی مام همواره در کنار شماست تا در مسیر سلامتی و تندرستی گام بردارید. امیدواریم همیشه سالم شاداب و پرانرژی باشید.
آیا گرسنگی برای کبد چرب مفید است؟
بله گرسنگی کنترلشده یا فستینگ یکی از بهترین روشهای درمان کبد چرب است. در زمان گرسنگی کبد مجبور میشود چربیهای ذخیره شده در بافت خود را بسوزاند و به انرژی تبدیل کند که این امر باعث پاکسازی کبد و کاهش التهاب آن میشود.
تحمل گرسنگی چه تاثیری بر مغز و حافظه دارد؟
گرسنگی باعث افزایش تولید پروتئینی به نام BDNF در مغز میشود که مسئول رشد سلولهای عصبی جدید و تقویت حافظه است. همچنین با کاهش التهاب مغزی و پاکسازی پروتئینهای مضر از بیماریهایی مثل آلزایمر پیشگیری میکند.
آیا گرسنگی طولانی باعث زخم معده میشود؟
در افراد سالم گرسنگی باعث زخم معده نمیشود و حتی به ترمیم مخاط کمک میکند. اما در کسانی که زخم معده فعال دارند اسید معده ممکن است باعث درد شود. این افراد باید با مشورت پزشک روزه بگیرند یا رژیم خاصی داشته باشند.
گرسنگی چگونه بر افسردگی و اعصاب تاثیر میگذارد؟
گرسنگی با افزایش ترشح هورمونهای شادیبخش مثل اندورفین و سروتونین و همچنین کاهش التهاب در بدن میتواند خلق و خو را بهبود بخشد و حس سبکی و آرامش ذهنی ایجاد کند.
بهترین مدت زمان گرسنگی برای چربیسوزی چقدر است؟
چربیسوزی معمولاً بعد از دوازده ساعت ناشتایی شروع میشود زمانی که ذخایر قند تمام شده است. اوج چربیسوزی بین شانزده تا بیست و چهار ساعت رخ میدهد که بدن کاملاً روی سوخت چربی سوئیچ کرده است.
منبع: zoe , healthline
- دسته بندی: تغذیه و تناسب اندام, مقالات, نکات روزانه تغذیه ای